Six Research Orientations of University Faculty Research From Reflective Insight to Conceptual Framework

บทความฉบับนี้นำเสนอกรอบแนวคิด “หกรูปแบบแรงขับการทำวิจัยของอาจารย์มหาวิทยาลัย” ซึ่งสังเคราะห์จากการสะท้อนเส้นทางวิชาการของผู้นิพนธ์ ในบริบทของการบรรยายในงาน Dent UP Research Day ภายใต้หัวข้อ “ทำวิจัยง่ายเท่าใจคิด” การวิเคราะห์ดังกล่าวชี้ให้เห็นว่างานวิจัยในมหาวิทยาลัยมิได้เกิดจากแรงจูงใจรูปแบบเดียว หากแต่มีแนววาง (orientation) ที่แตกต่างกันอย่างน้อยหกรูปแบบ ได้แก่ งานวิจัยที่ขับเคลื่อนด้วยความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง (Specialty-Driven Research) งานวิจัยที่งอกงามจากบริบทปฏิบัติจริง (Practice-Emergent Research) งานวิจัยที่ขับเคลื่อนด้วยเครือข่าย (Network-Driven Research) งานวิจัยที่นำด้วยนวัตกรรม (Innovation-Led Research) งานวิจัยที่ตอบสนองเชิงนโยบาย (Policy-Responsive Research) และงานวิจัยที่ยึดโยงกับพันธกิจและคุณค่า (Mission-Anchored Research) กรอบแนวคิดนี้มิได้มีจุดมุ่งหมายเพื่อจัดลำดับคุณค่าของรูปแบบใดรูปแบบหนึ่ง หากแต่เพื่อทำความเข้าใจโครงสร้างแรงขับที่หลากหลายของอาจารย์ในฐานะนักวิชาการ และเพื่อเสนอว่าการตระหนักรู้แรงขับของตนเองมีความสำคัญต่อการพัฒนาเส้นทางวิจัยอย่างยั่งยืน เมื่อความหลากหลายของแรงขับเหล่านี้ได้รับการยอมรับและออกแบบให้เกื้อหนุนกันภายในสถาบัน จะสามารถนำไปสู่การสร้างการพัฒนางานวิจัยในมหาวิทยาลัยเพื่อเป็นปัญญาให้กับสังคม A Conceptual Framework: "Six Research Orientations of University Faculty Research" This article introduces a conceptual framework called “Six Research Orientations of University Faculty Research.” It is derived from the author's reflective academic journey while delivering a keynote lecture at Dent UP Research Day, themed “Conducting Research as Easy as the Mind Allows.” The analysis indicates that university research does not originate from a single motivational source. Instead, it is shaped by at least six distinct orientations that influence the initiation and development of research pathways: Specialty-Driven Research Practice-Emergent Research Network-Driven Research Innovation-Led Research Policy-Responsive Research Mission-Anchored Research This framework is not intended to establish a hierarchy among the orientations. Rather, it aims to highlight the structural diversity of motivational drivers among university faculty and emphasizes that recognizing one’s dominant orientation is vital for sustainable academic growth. When institutions acknowledge and strategically cultivate environments that support these orientations in harmony, research development within universities can progress beyond mere publication outputs, fostering a collective intellectual ecosystem that enriches society with wisdom. This article is a part of SS academy seriers in education