Tükenmişlik Sendromu Ve Sağlık Çalışanları Üzerindeki Etkileri – Derleme Makalesi

Tükenmişlik sendromu (burnout), özellikle insanla yakın temas gerektiren mesleklerde, uzun süreli işstresi ve kaynak yetersizliği bağlamında ortaya çıkan; duygusal tükenme, duyarsızlaşma (sinizm) vekişisel başarı algısında azalma ile karakterize bir sendrom olarak tanımlanmaktadır. Sağlık çalışanları,yoğun iş yükü, vardiyalı çalışma, yüksek sorumluluk, duygusal emek, hasta/yaralı kaybı deneyimi vesistemsel baskılar nedeniyle tükenmişlik açısından yüksek riskli gruplar arasında yer almaktadır. Buderleme çalışması; tükenmişliğin kavramsal çerçevesini, sağlık çalışanlarında görülme sıklığı vebelirleyicilerini, ruhsal ve fiziksel sağlık sonuçlarını, hasta güvenliği ve sağlık hizmeti kalitesi üzerindekietkilerini, ayrıca bireysel ve kurumsal düzeyde önleme/iyileştirme yaklaşımlarını güncel literatür ışığındatartışmayı amaçlamaktadır. Literatür, tükenmişliğin depresyon ve anksiyete ile sık eşleştiğini; uyku bozuklukları, kardiyometabolikrisk artışı, somatik yakınmalar ve madde kullanımında artış ile ilişkilendirilebileceğini göstermektedir.Kurumsal düzeyde tükenmişlik, devamsızlık ve işten ayrılma niyetini artırırken; klinik düzeyde tıbbi hatariski, empati azalması ve hasta memnuniyetinde düşüş ile ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle tükenmişlik,yalnızca “bireysel dayanıklılık” meselesi olarak değil; iş yükü, ekip yapısı, liderlik, adalet algısı ve iş–yaşam dengesi gibi sistem bileşenleri üzerinden ele alınması gereken bir mesleki sağlık sorunu olarakdeğerlendirilmelidir.