MINTAQANING TASHQI SAVDO AYLANMASINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH USULLARI

Mintaqaning iqtisodiy rivojlanishida tashqi savdo aylanmasi muhim makroiqtisodiy ko‘rsatkich sifatidanamoyon bo‘lmoqda. Tashqi savdo eksport va import hajmlarining yig‘indisidan iborat bo‘lib, hududning jahon iqtisodiytizimiga integratsiyalashuv darajasini ifodalaydi. Mazkur tadqiqotda mintaqa tashqi savdo aylanmasini ekonometrikmodellashtirish usullari tahlil qilinadi. Xususan, ko‘p omilli regressiya modeli, korrelyatsion tahlil va vaqt qatorlari asosidagiprognozlash usullari qo‘llanildi. Modelga yalpi hududiy mahsulot (YHM), investitsiyalar hajmi, valyuta kursi va inflyatsiyadarajasi kabi omillar kiritildi. Shuningdek, tadqiqotda tuzilgan ekonometrik model tashqi savdo dinamikasining kelgusidagirivojlanish tendensiyalarini baholash imkonini berdi. Olingan natijalar mintaqaviy iqtisodiy rejalashtirishda prognozlashmexanizmlarini takomillashtirishga xizmat qiladi. Tadqiqot natijalari tashqi savdoni rag‘batlantirish, eksport salohiyatinioshirish hamda investitsiya muhitini yaxshilash bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmatqiladi. Bu esa hudud iqtisodiy barqarorligini mustahkamlash va raqobatbardoshligini oshirishga yordam beradi