UNUTULAN SENDİKA YAYINLARINA BİR ÖRNEK: ÇALIŞAN ADAM DERGİSİ

Yakın dönem Türkiye tarihinde 1970’li yılların ekonomik ve toplumsal dönüşümü belirleyici bir dönem olarak görülmektedir. Çalışma, Türkiye Otel Lokanta ve Eğlence Yerleri İşçileri Sendikası’nın (OLEYİS) sosyal demokrat sendikacılık içindeki yerini ve Çalışan Adam dergisinin bu süreçteki ideolojik etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda tarihsel bağlama dayanan kategorik içerik analizi kullanılmıştır. Derginin isminin Bülent Ecevit tarafından konulmuş olması ve 1970’lerin yayın ve entelektüel dünyasında önemli bir yeri olan Faruk Erginsoy, İlhan Selçuk, Mehmed Kemal, Anıl Çeçen, Turhan Selçuk gibi isimlerin dergide yazarlık yapması önemini ve dönemdeki yaygın etkisini artırmıştır. Bu önemli derginin Türkiye’de bulunan kütüphane ve arşivlerde tam bir koleksiyonunun bulunmamasının da etkisiyle araştırma aynı zamanda unutulan emek tarihi belleğinin gün ışığına çıkmasına katkı sağlamıştır. OLEYİS, 1971’de Türk-İş içinde başlayan sosyal demokrat sendikacılık hareketinin önemli sendikalarından biridir. Türk-İş’in partilerüstü politikasına muhalefet eden bu hareketin argümanları Çalışan Adam dergisinde izlenebilmektedir. Çalışan Adam dergisi, sadece işçilere değil gençlere ve aydınlara ulaşma hedefiyle yayın yapmış ve bu çerçevede sosyal demokrasi ve demokratik sol kavramların içeriğinin netleşmesine katkı sağlamıştır. Sosyal demokrasi emekten yana bir kalkınma modeli, Soğuk Savaş ortamında akılcı bir üçüncü yol olarak tanımlanmıştır. Bu teorik açıklamalar Bülent Ecevit’in dönemdeki yazıları ve Cumhuriyet Halk Partisi’nin parti yayınlarındaki argümanlarıyla paralellik göstermektedir. OLEYİS’in 1947-2010 arasındaki tarihsel süreci incelendiğinde pragmatik ve yükselen trendlere uyum sağlayan, yayın faaliyetleri üzerinden güçlü bir kurumsal kimlik ve ideolojik vizyon inşa ettiği görülmektedir.