मरठ सहतयतल जवनमलय आण 'वकसत भरत : २०४७

प्रस्तुत संशोधन लेखामध्ये मराठी साहित्यातील जीवनमूल्यांचा ‘विकसित भारत : २०४७’ या राष्ट्रीय ध्येयाशी असलेला परस्परसंबंध अभ्यासला आहे. विकसित भारताची संकल्पना ही केवळ आर्थिक वृद्धी, जीडीपी वाढ किंवा तांत्रिक प्रगतीपुरती मर्यादित नसून ती समता, सामाजिक न्याय, स्त्री-सक्षमीकरण, वैज्ञानिक दृष्टिकोन, श्रमप्रतिष्ठा, संविधाननिष्ठा आणि नैतिक नागरिकत्व या मूल्यांवर आधारलेली आहे. मराठी साहित्याने संतपरंपरेपासून आधुनिक व समकालीन प्रवाहांपर्यंत या जीवनमूल्यांची सातत्याने जोपासना केली आहे. संतसाहित्यातून समता व मानवधर्म, सुधारक चळवळींतून सामाजिक न्याय व विवेकवाद, दलित साहित्यांतून अनुभवाधिष्ठित समतेचा आवाज, स्त्रीवादी लेखनातून स्त्री-अस्मिता व सक्षमीकरण, ग्रामीण साहित्यांतून श्रमसंस्कृती व ग्रामविकासाचे वास्तव, तर राष्ट्रभक्तीपर साहित्यांतून नागरिकधर्म व संविधानिक नैतिकता यांचा सशक्त पुरस्कार करण्यात आला आहे. या सर्व मूल्यप्रवाहांचा एकत्रित विचार करता, ‘विकसित भारत : २०४७’ ही संकल्पना मूल्याधिष्ठित, समावेशक, विवेकी आणि संवेदनशील राष्ट्रनिर्मितीची प्रक्रिया ठरते. निष्कर्षतः, मराठी साहित्य हे विकसित भारताच्या ध्येयासाठी केवळ प्रेरणास्रोत नसून त्याचे वैचारिक व नैतिक अधिष्ठान आहे.