Nöroestetik Perspektif: EEG Verilerine Dayalı Duygu Durumu Odaklı Sanatsal Etkileşimler

Bu çalışma, EEG (Elektroensefalografi) tabanlı beyin-bilgisayar arayüzlerinin (BBA) duygu durumu odaklı sanatsal etkileşimlerde nasıl kullanıldığını inceleyerek nöroestetik alanına disiplinler arası bir katkı sunmaktadır. Literatür taraması yöntemiyle yürütülen araştırma, EEG’nin yalnızca fizyolojik bir ölçüm aracı değil, aynı zamanda sanatçının ve izleyicinin duygusal süreçlerini görünür kılan yaratıcı bir ifade aracı hâline geldiğini göstermektedir. EEG verilerinin renk, form, hareket veya anlatı yapılarıyla eşleştirildiği sistemlerde sanat eseri durağan bir nesne olmaktan çıkarak izleyicinin duygu durumuna tepki veren dinamik bir yapıya dönüşmektedir. Nöroestetik literatürüyle karşılaştırıldığında, EEG temelli duygusal ölçümlerin estetik haz, dikkat, anlam üretimi ve ödül devreleri gibi süreçlerle tutarlı biçimde örtüştüğü görülmektedir. Refik Anadol’un veri odaklı enstalasyonları üzerine yapılan EEG çalışmaları, sanat deneyiminin hem duygusal hem bilişsel düzeyde bütünleşik bir etkileşim yarattığını desteklemektedir. Bununla birlikte, sinyal gürültüsü, bireysel farklılıklar ve metodolojik çeşitlilik gibi sınırlılıklar alanda standart yaklaşımların gerekliliğini göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, duygunun hem öznel hem ölçülebilir bir bileşen olarak ele alınabileceğini ve EEG’nin bu iki yön arasında bir köprü işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır.