İstikrar Kavramı Düzleminde Hâkim Parti Sistemi-Çok Partili Sistem Mukayesesi

Siyaset bilimi literatüründe ekonomik istikrarı sağlamanın öncelikle siyasal istikrarı sağlamaktan geçtiği yönünde yaygın bir görüş var. Bu, bir anlamda siyasal alanda yaşanan istikrarsızlığın her halükârda ekonomik istikrarsızlığa sebep olacağı görüşüne karşılık gelmektedir. Kısacası şunu söyleyebiliriz ki; siyasal istikrar, ekonomik istikrara kavuşmanın ‘ön koşulu’, ‘gerek şartı’ veya ‘olmazsa olmazı’ olarak kabul edilmektedir. Diğer taraftan siyasal istikrarın sağlanması veya yakalanan istikrarın korunması noktasında tek partili sistemi daha ideal, daha kusursuz bir parti sistemi olarak gören, buna mukabil çok partili sistemi ise potansiyel siyasal istikrarsızlığı içinde barındıran bir sistem şeklinde değerlendiren görüşlere de literatürde rastlanmaktadır. Bu bağlamda genellikle siyasal iktidarların uzun olmayan aralıklarla değişiyor olması, kısır siyasi çekişmelerden dolayı bazen hükümetin kurulamaması, ortaya çıkan zayıf koalisyon hükümetleri ya da azınlık hükümetleri çok partili sistemin içinde sakladığı siyasal istikrarsızlık nüveleri olarak gösterilmektedir. Dolayısıyla bu çalışma hem ekonomik istikrarın yakalanmasında siyasal istikrarın yeterli olup olmadığı hususuna hem de tek parti sisteminin bir alt türü olan hâkim parti sisteminin mi yoksa çok partili sistemin mi istikrar konusunda başarılı olduğunun tespitine odaklanmıştır. Çalışmada sayısal veriler üzerinden elde edilen bulgular, siyasal istikrarın ekonomik istikrarı sağlamada tek başına yeterli olmadığını, siyasal istikrar konusunda önemli avantajlara sahip olsa da hâkim parti sisteminin ekonomik istikrar alanında çok partili sisteme kıyasla daha az başarılı olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İstikrar, Hâkim Parti Sistemi, Çok-parti Sistemi