Türkiye'de Üçüncü Yaş Üniversiteleri: Birleşmiş Milletler Yaşlılık İlkeleri ve Aktif Yaşlanma Perspektifinden Bir Değerlendirme

Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren Üçüncü Yaş Üniversitelerini (Tazelenme Üniversiteleri), Birleşmiş Milletler Yaşlılık İlkeleri ve Dünya Sağlık Örgütü’nün Aktif Yaşlanma Yaklaşımı çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile protokol imzalamış 26 üniversite arasından, 2024–2025 eğitim-öğretim yılında aktif olarak eğitim veren 17 üniversitenin ders müfredatı incelenmiştir. Çalışmada, söz konusu üniversitelerde sunulan ders içerikleri bağımsızlık, katılım, bakım, kendini gerçekleştirme ve itibar ilkeleri ile aktif yaşlanmanın temel boyutları açısından analiz edilerek, Türkiye’deki Üçüncü Yaş Üniversitelerinin aktif yaşlanma politikalarıyla ne ölçüde örtüştüğü ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonucunda Türkiye Üçüncü Yaş Üniversitelerinin aktif yaşlanma bağlamında sağlık, bakım ve yaşam boyu öğrenme ekseninde güçlü biçimde ele alındığını; BM yaşlılık ilkelerine uyum açısından bağımsızlık ve kendini gerçekleştirme boyutlarında görece uyum sağladığı ancak; katılım ve itibar ilkelerinin daha çok farkındalık düzeyinde kaldığı; ayrıca aktif yaşlanmanın katılım, hak temelli güçlenme ve kamusal görünürlük boyutlarında yapısal olarak derinleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: BM Yaşlılık İlkeler, Aktif yaşlanma, Üçüncü yaş Üniversiteler, Türkiye