O'QUVCHILARDA AI SAVODXONLIGI VA AXLOQIY ONG: MAS'ULIYATLI FOYDALANISH KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISH MODELI

Raqamli ta’lim muhitida sun’iy intellekt (AI) vositalari o‘quvchining o‘rganish tezligi, ijodkorligi va individual ta’lim trayektoriyasini kuchaytirishi mumkin. Biroq AI’dan noto‘g‘ri foydalanish akademik halollik, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, axborot ishonchliligi va kiberxavfsizlik bilan bog‘liq xatarlarni ham keskinlashtiradi. Maqolada AI savodxonligi va axloqiy ongni integratsiyalashgan holda rivojlantirishga qaratilgan MAIK (Mas’uliyatli AI Kompetensiyalari) modeli taklif etiladi. Model UNESCO’ning o‘quvchilar uchun AI kompetensiyalari doirasi [1], UNESCO’ning AI etikasi bo‘yicha tavsiyalari [3], OECD tamoyillari [4], NIST AI risklarni boshqarish yondashuvi [5] hamda O‘zbekiston Respublikasining shaxsga doir ma’lumotlar va kiberxavfsizlik bo‘yicha qonunlari [6–7] bilan uyg‘unlashtirilgan.