TURLI O'YIN AMPLUASIGA EGA YOSH FUTBOLCHILARDA JISMONIY TAYYORGARLIKNI RIVOJLANTIRISH USLUBINI TAKOMILLASHTIRISH

Read full text
Authors: Bahodir Lutfullo o'g'li Xayrulloyev
Cited by: 0

Abstract

Annotatsiya Mazkur maqolada turli o‘yin ampluasiga ega yosh futbolchilarning jismoniy tayyorgarligini rivojlantirishda pozitsiyaga mos yondashuvni takomillashtirish masalasi yoritiladi. Futbolda har bir amplua o‘yinda bajariladigan harakatlar tuzilmasi, yuklama xarakteri va ustuvor jismoniy sifatlar bo‘yicha farqlanishi sababli mashg‘ulotlarni “bir xil” rejalash samaradorlikni pasaytirishi mumkin. Ishning maqsadi — jismoniy tayyorgarlikni umumiy baza va ampluaga xos maxsus bloklar uyg‘unligida tashkil etish prinsiplarini asoslash hamda amaliy mashg‘ulot jarayoniga mos metodik yo‘nalishni tavsiflashdir. Metodologik asos sifatida adabiyotlar tahlili, taqqoslama yondashuv va mashg‘ulot hamda nazorat o‘yinlaridagi kuzatuv natijalarini deskriptiv umumlashtirishdan foydalanildi. Natijada himoyachi, yarim himoyachi, hujumchi va darvozabonlar uchun ustuvor jismoniy sifatlar, mashq vositalari hamda haftalik mikrotsiklni rejalash bo‘yicha qisqa metodik tavsiyalar tizimlashtirildi. Taklif etilgan yondashuv yosh bosqichi va musobaqa davri xususiyatlarini hisobga olgan holda tayyorgarlikni maqsadli boshqarishga xizmat qiladi. Аннотация В статье рассматривается проблема совершенствования позиционно-ориентированной методики развития физической подготовленности юных футболистов. Различные игровые амплуа отличаются структурой двигательной деятельности, характером нагрузок и приоритетными физическими качествами, поэтому унифицированное планирование тренировок может снижать результативность подготовки. Цель работы — обосновать принципы построения физической подготовки на основе сочетания общей базы и специальных блоков, соответствующих игровому амплуа, а также описать методическое направление, применимое в практическом тренировочном процессе. Методологическую основу составили анализ научной и методической литературы, сравнительный подход по амплуа и дескриптивное обобщение материалов наблюдений на тренировках и контрольных играх. В результате систематизированы приоритетные физические качества, средства тренировки и ориентиры планирования недельного микроцикла для защитников, полузащитников, нападающих и вратарей. Предложенный подход позволяет целенаправленно управлять подготовленностью с учетом возрастных особенностей и соревновательного периода. Abstract This paper addresses the improvement of a position-specific methodology for developing physical fitness in youth football players. Playing positions differ in movement patterns, load characteristics, and priority physical qualities; therefore, uniform training plans may limit the effectiveness of preparation. The aim is to justify principles for structuring physical training through the integration of a general fitness base and position-oriented special blocks, and to describe a practical methodological framework suitable for routine coaching practice. The methodology relies on a review of scientific and coaching literature, comparative analysis across positions, and descriptive synthesis of observations from training sessions and control matches. The results systematize priority physical qualities, training means, and weekly microcycle planning guidelines for defenders, midfielders, forwards, and goalkeepers. The proposed approach supports targeted management of physical readiness while considering age-related characteristics and the competitive period.

Fields of Study & Subjects

Sports Performance and Training Physical Education and Training Studies Sport Psychology and Performance

Publication details

Journal / source
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)
Publication date
4 March 2026
Language
UZ