Z Kuşağının Zaman Tüketim Alışkanlıkları Üzerine Sosyolojik Bir Değerlendirme

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Dolunay Şenol, Yeter Nursu Çelebi
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Bu çalışma, geç modern dönemin belirleyici özelliklerinden biri olan akışkanlık koşulları içerisinde Z kuşağının zaman tüketimi pratiklerini sosyolojik bir perspektiften incelemektedir. Modern toplumlarda zaman, bireysel planlamaya konu olan nötr bir kaynak olmaktan çıkarak; üretkenlik, hız ve performans beklentileri doğrultusunda yapılandırılan, denetlenen ve tüketilen bir toplumsal olguya dönüşmektedir. Bu çerçevede zaman tüketimi, bireylerin zamanı nasıl kullandıklarından ziyade, zamanın hangi toplumsal, ekonomik ve kültürel koşullar altında bireyler için kaçınılmaz biçimde tüketildiğini görünür kılan analitik bir kavram olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın kuramsal arka planı, Bauman’ın akışkan modernite yaklaşımına dayanmaktadır. Araştırma, Kırıkkale Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören ve Z kuşağına mensup 21 öğrenciyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelere dayalı nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinin gündelik yaşamlarında zamanlarını büyük ölçüde eğitim süreçleri, ekonomik kaygılar doğrultusunda çalışma pratikleri ve dijital mecralar arasında bölüştürdüklerini ortaya koymaktadır. Boş zamanın, dinlenme, sosyalleşme ve kendini gerçekleştirme alanı olmaktan giderek uzaklaştığı; sınırlı mekânsal, ekonomik ve kültürel imkânlar nedeniyle internet ve sosyal medya aracılığıyla telafi edilmeye çalışılan bir zaman dilimine dönüştüğü görülmektedir. Akışkan modernitenin ürettiği belirsizlik, güvencesizlik ve hız kültürü, gençlerin zaman algısını parçalamakta; zaman üzerinde denetim kuramama hissini derinleştirmektedir. Bu durum, Z kuşağının zaman tüketimi pratiklerinin bireysel tercihlerden ziyade yapısal koşullar tarafından belirlendiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, üniversite öğrencilerinin zaman tüketiminin ahlaki, bireysel ya da kuşaksal bir sorun olarak değil; geç modern toplumun gençlere sunduğu imkânlar ve çizdiği sınırlarla ilişkili bir toplumsal olgu olarak değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Zaman Tüketimi, Akışkan Modernite, Z Kuşağı, Tüketim, Toplumsal Yapı

Fields of Study & Subjects

Zygmunt Bauman's Sociology Youth Education and Societal Dynamics Social Acceleration and Temporality

Publication details

Journal / source
Social Sciences Studies Journal
Publication date
28 March 2026
Language
TR