महाराष्ट्रातील ऐतिहासिक लेण्यांचे पर्यटनाच्या दृष्टीने महत्त्व: - एक अभ्यास

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: अंकुश मारुती सोहनी
Cited by: 0

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

महाराष्ट्र राज्यात प्राचीन काळापासून कोरलेल्या लेण्यांचा समृद्ध वारसा आढळतो. अजिंठा लेणी, वेरूळ लेणी, कार्ला लेणी आणि भाजे लेणी यांसारख्या लेण्या केवळ ऐतिहासिकच नव्हे तर जागतिक पर्यटनाच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या आहेत. या लेण्या बौद्ध, हिंदू आणि जैन धर्मांच्या सांस्कृतिक व धार्मिक परंपरेचे प्रतीक आहेत. त्यांच्या भित्तिचित्रांमध्ये, शिल्पकलेत आणि स्थापत्यशैलीत प्राचीन भारतीय कलाकौशल्याचे उत्कृष्ट दर्शन घडते. विशेषतः अजिंठा लेण्यांतील चित्रकला आणि वेरूळ लेण्यांतील कैलास मंदिराची रचना जगभरातील पर्यटकांना आकर्षित करते. पर्यटनाच्या दृष्टीने या लेण्यांचे महत्त्व अनेक अंगांनी दिसून येते. प्रथम, या स्थळांमुळे महाराष्ट्रात देश-विदेशातील पर्यटकांची मोठ्या प्रमाणावर आवक होते, ज्यामुळे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेला चालना मिळते. दुसरे म्हणजे, स्थानिक पातळीवर रोजगारनिर्मिती (मार्गदर्शक, हॉटेल व्यवसाय, वाहतूक सेवा) वाढते. तिसरे, या वारसास्थळांमुळे सांस्कृतिक जतन व संवर्धनाला प्रोत्साहन मिळते.

Fields of Study & Subjects

Religious Tourism and Spaces Indian and Buddhist Studies Geotourism and Geoheritage Conservation

Publication details

Journal / source
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)
Publication date
28 February 2026
Language
MR