Protocol of Artificial Intelligence and State Sovereignty

This bilingual Macedonian-English protocol note examines the public institutional dispute involving Anthropic, the United States administration and OpenAI concerning the deployment of frontier artificial-intelligence models in classified and national-security environments. It distinguishes lawful deployment and authorised security testing from unverified claims of unauthorised access. The paper introduces the WPA protocolometric framework and the Effective AI Sovereignty Index (EASI), linking legal jurisdiction, technical control, operational and infrastructural resilience, accountable human authorisation, auditable records, and effective interruption and redundancy. It further examines model-weight protection, compute security, private infrastructural sovereignty, distributed responsibility and cognitive sovereignty. The central argument is that national-security AI creates shared, but not dissolved, responsibility among the state, the AI laboratory, the infrastructure operator and the accountable human official. Оваа двојазична македонско-англиска протоколарна белешка го анализира јавниот институционален спор меѓу Anthropic, американската администрација и OpenAI околу примената на најнапредни модели на вештачка интелигенција во класифицирани и национално-безбедносни средини. Трудот ги разграничува законитото распоредување и овластеното безбедносно тестирање од непотврдените тврдења за неовластен пристап. Во него се воведуваат протоколометриската рамка на WPA и Индексот на ефективен ВИ-суверенитет — ИЕВИС/EASI. Основната теза е дека национално-безбедносната ВИ создава поделена, но не и растворена одговорност меѓу државата, лабораторијата, инфраструктурниот оператор и одговорниот човечки службеник.