Kentsel Yeşil Alanların Mekansal Dağılımlarının Mahalle Ölçeğinde Değerlendirilmesi: Elazığ Kenti Örneği

Bu çalışma, Elazığ kent merkezinde yeşil alanların mekânsal dağılımını, erişilebilirlik düzeylerini ve ekonomik göstergelerle ilişkisini mahalle ölçeğinde analiz etmektedir. Araştırmada, uzaktan algılama, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve yerinde gözlem yöntemlerinin birlikte kullanıldığı dört aşamalı bir süreç izlenmiştir. (i) Sentinel-2A uydu görüntüleri ve belediye verileriyle yeşil alan sınırları belirlenmiş; (ii) CBS tabanlı buffer analizine dayalı erişilebilirlik değerlendirmesi yapılmıştır. Bu analizlerde, Dünya Sağlık Örgütü (WHO, 2012) ve Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği (MPYY, 2014) standartlarına göre 300 m ve 500 m yaya erişim mesafeleri tampon bölgeler (buffer zone) oluşturulmuştur. (iii) Yeşil alan yeterliliği, kişi başına düşen yeşil alan miktarı (≥10 m²) ve alan büyüklüğü (≥0,5 ha) ölçütlerine göre değerlendirilmiştir. (iv) Mahalle ölçeğinde arsa rayiç bedelleri analiz edilerek yeşil alan erişimi ile ekonomik değerler arasındaki mekânsal ilişki incelenmiştir. Bulgular, kişi başına düşen yeşil alan miktarının ortalama 10,2 m² ile ulusal standartlara yakın olmasına rağmen, merkez mahallelerde yeşil alan oranının düşük; çevre mahallelerde erişimin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Çalışma bulguları, SKA 3, SKA 10, SKA 11 ve SKA 13 hedefleriyle doğrudan ilişkilidir ve orta ölçekli Anadolu kentleri için mekâna özgü bir planlama modeli sunmaktadır.