The Mediating Role of Psychological Flexibility in the Relationship Between Maladaptive Perfectionism and Cognitive and Behavioural Avoidance: Descriptive Research
Abstract
Amaç: Bu çalışmada, uyumsuz mükemmeliyetçilik ile bilişsel ve davranışsal kaçınma arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolü incelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: Bu araştırma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır. Kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak 18 yaş ve üzeri 341 katılımcıya ulaşılmıştır. Veri toplama sürecinde demografik bilgi formu, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği, Bilişsel Davranışsal Kaçınma Ölçeği ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların demografik özelliklerini tanımlamak için betimleyici istatistikler uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkiyi incelemek için Pearson korelasyon analizi, aracılık rolünü incelemek için PROCESS MACRO kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre uyumsuz mükemmeliyetçiliğin psikolojik esneklik üzerinde olumsuz yönde ve anlamlı bir etkisi, bilişsel ve davranışsal kaçınma üzerinde pozitif yönde ve anlamlı etkisi olduğu saptanmıştır. Aracılık analizinde, psikolojik esnekliğin, uyumsuz mükemmeliyetçilik ile bilişsel-davranışsal kaçınma arasındaki ilişkiye kısmi aracılık sağladığını ortaya koymuştur. Sonuç: Psikolojik esnekliğin, uyumsuz mükemmeliyetçilik ile bilişsel ve davranışsal kaçınma ilişkisinde aracılık rolü oynadığı tespit edilmiştir. Bir diğer deyişle uyumsuz mükemmeliyetçilik, bilişsel ve davranışsal kaçınmayı psikolojik esneklik üzerinden dolaylı olarak etkilemektedir. Bu bulguya ek olarak uyumsuz mükemmeliyetçilik düzeyi arttıkça bilişsel ve davranışsal kaçınma düzeyi artmakta ve psikolojik esneklik düzeyi azalmaktadır. Ayrıca psikolojik esneklik düzeyi arttıkça, bilişsel ve davranışsal kaçınma düzeyleri azalmaktadır. Bu bağlamda mükemmeliyetçiliği ve kaçınmayı azaltarak psikolojik esnekliği artırmak için ruh sağlığının birincil önleme çalışmaları kapsamında, psikoeğitimin ve psikolojik desteğin artırılmasının önemli olduğu düşünülmektedir.
Fields of Study & Subjects
Perfectionism
Procrastination
Anxiety Studies
Mindfulness and Compassion Interventions
Anxiety
Depression
Psychometrics
Treatment
Cognitive Processes
Publication details
- Journal / source
- Turkiye Klinikleri Journal of Health Sciences
- Volume
- 11
- Issue
- 1
- Pages
- 239–248
- Publication date
- 1 January 2026
- Language
- EN