Türk Sineması Alanındaki Yüksek Lisans Tezlerinin Sinema ve Edebiyat İlişkisi Bağlamında İçerik Analiziyle İncelenmesi

Sinema, hayatı görsel- işitsel olarak ele alan, kültürel, toplumsal, ekonomik öğeleri içerisinde sunan yani yaşamın her parçasını kendi bünyesinde yapılandıran bir sanattır. Sinema filmlerinin konu arayışları sinemayı edebiyata özellikle de roman türüne yaklaştırmıştır. Bu yakınlaşma uyarlamaları ortaya çıkarmıştır. Dünya sinemalarında olduğu gibi Türk sinemasının hemen her döneminde edebiyat uyarlamalarının örnekleri mevcuttur. Bu eğilim akademik çalışmalara da konu olmuş, lisansüstü tezlerde de yer almıştır. Çalışmada Türk sinemasında uyarlama konusunun tezlerde nasıl, hangi yöntemlerle ve hangi temalar bağlamında ele alındığının tespit edilmesi çalışmanın amacını oluştururken yüksek lisans tezlerinin incelenmesi çalışmanın sınırlığıdır. Çalışmada Türkiye’de 2005-2024 yılları arasında yayımlanmış Ulusal Tez Merkezi’nde erişime açık olan, ‘sinema uyarlamaları’ ve ‘film uyarlamaları’ anahtar kelimeleri ile taranan 54 yüksek lisans tezi, 9 kategoride içerik analizi araştırma yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen verilere göre; Türk sinemasında uyarlamalar ile ilgili belli dönemlerde tez çalışmaların yoğunlaştığı, bu tez çalışmalarının bir kısmının sinema ile ilgili anabilim dallarında bir kısmının da edebiyat alanıyla ilgili anabilim dallarında hazırlandıkları görülmektedir. Bu iki alanın uyarlama konusunu farklı form ve yöntemlerle ele almaları disiplinler arası bir yapının oluşmasına olanak sağlarken gelecekte de bu tür çalışmaların önünü açacağını düşündürtmektedir.