DOĞAL HAKLAR LİBERTERYENİZMİNDE VERGİLENDİRME: BİR VERGİ SİSTEMİ İÇERİSİNDE LİBERTERYEN VERGİ NASIL OLMALI?

Liberteryenizm, bireysel özgürlüklere, öz-sahiplik ve mülkiyet haklarına dayanan, devletin müdahalesinin asgari düzeyde tutulması gerektiğini savunan kapsamlı bir siyasal düşünce geleneğidir. Bu gelenek, anarko-kapitalizm, minimal devlet liberteryenizmi (minarşizm) ve liberteryen klasik liberalizm gibi farklı yaklaşımları bünyesinde barındırmaktadır. Her bir yaklaşım, bireysel hakların önceliğini tanımakla beraber, özellikle devletin kapsamı ve meşruiyeti, vergilendirme gibi konularda önemli ölçüde farklılaşmaktadır. Bu farklı yaklaşımların ortak teorik zemini ise doğal haklar doktrinidir. Doğal haklar liberteryenizmi, bireyin bedenine ve emeğine ilişkin öz-sahiplik hakkı ile bu emeğin ürünü olan mülkiyet hakkını dokunulmaz ve öncelikli olarak kabul eder. Devletin varlığını ancak bu haklara saygı gösterildiği ve bunlar güvence altına alındığı ölçüde meşru sayar. Bu çerçevede vergilendirme konusu, liberteryen düşünce içerisinde önemli bir tartışma konusunu oluşturur. Zira vergilendirme, birçok liberteryen için bireysel mülkiyet hakkına yapılan bir müdahale anlamına gelir. Anarko-kapitalistler, bu müdahaleyi kategorik olarak reddeder ve her türlü vergilendirme biçimini mülkiyet hakkının ihlali olarak görür. Minimal devlet liberteryenleri yalnızca bireylerin haklarını dış tehditlere karşı korumak amacıyla sınırlı bir devletin varlığını ve bu devlete yönelik asgari vergilendirmeyi meşru kabul eder. Öte yandan, liberteryen klasik liberaller ise daha pragmatik bir yaklaşım benimseyerek sınırlı düzeyde yeniden dağıtımı içeren vergilendirme biçimlerini, sosyal adaleti ve toplumsal istikrarı gözeten çerçevede kabul eder. Bu çalışma, doğal haklar liberteryenizmi ekseninde vergilendirmenin hangi sınırlar dahilinde meşru kabul edilebileceğini tartışmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda öz-sahiplik ve mülkiyet haklarının dokunulmazlığı ilkesi göz önünde bulundurularak vergilendirmenin, zorlayıcı niteliğine rağmen, bireysel haklarla çelişmeden nasıl yapılandırılabileceği sorusu ele alınacaktır.