TÜRK CEZA HUKUKUNDA KUSURLULUK PRENSİBİ VE ‘SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK’ KAVRAMININ TEORİK UYUMSUZLUĞU

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun benimsediği kusura dayalı modern ceza dogmatiği ile çocuk adalet sisteminin sosyal koruma odaklı yaklaşımı arasında ortaya çıkan uyumsuzluk, teorik tutarlılık açısından ciddi problemler yaratmaktadır. Karşılaştırmalı hukuk perspektifi ile, uluslararası alanda ‘hukukla ihtilaf halindeki çocuk’ veya ‘çocuk suçlu’ gibi terimlerin tercih edildiğini, ancak Türk hukukundaki ‘sürüklenme’ ifadesinin kusur teorisini doğrudan sorgulatan özgün bir nitelik taşıdığı görülmektedir. Çalışma, öncelikle ceza hukukunun, sorumluluğu failin iradi ve kınanabilir eylemine dayandıran normatif kusur esasını ele almaktadır. Ardından, ‘suça sürüklenme’ kavramının, suçu bireyin kontrolü dışındaki sosyolojik, çevresel ve psikolojik faktörlere bağlayan deterministik doğasını kriminolojik perspektiften incelemektedir. Bu iki farklı paradigmanın; iradenin muğlaklaştırılması, sorumluluğun bireyden sisteme kaydırılması ve normatif-deskriptif anlam çatışması gibi temel noktalarda birbiriyle çeliştiği savunulmaktadır. Sonuç olarak, ‘suça sürüklenen çocuk’ kavramının koruyucu felsefesi değerli olmakla birlikte, ceza dogmatiğiyle olan uyumsuzluğunun hukuki belirsizlik yarattığı ve bu gerilimin giderilmesi için ‘muhakeme sürecindeki çocuk’ gibi daha nötr ve teknik bir terminolojinin benimsenmesi gerektiği önerilmektedir.