Joas, Hans. 2024. Why the Church? Self-Optimization or Community of Faith

Hans Joas is een bekende Duitse godsdienstsocioloog met uitgesproken, regelmatig ook normatieve opvattingen over de functie van religie en de rol van de christelijke/katholieke kerk binnen moderne samenlevingen.Tegenover vermeende secularisatie en onttovering poneert hij de niet-aflatende invloed van het heilige.Zijn bijdragen zijn vooral theoretisch van aard, via specifieke interpretaties van onder meer het werk van Durkheim en Weber, en vele andere sociologen en filosofen.Dit meest recente boek is geen monografie maar een bundeling van inhoudelijk zeer diverse artikelen.Bekende thema's uit eerder werk (vooral uit het ook in het Nederlands vertaalde werk Die Macht des Heiligen (2017)) passeren de revue, zoals de psychologische behoefte aan religie, de relatie tussen de christelijke religie en mensenrechten, en natuurlijk de kritiek op de secularisatiethese.Wat dit laatste punt betreft, wijst Joas op de wereldwijde toename van het aantal christenen en op de in zijn ogen problematische link tussen secularisering en modernisering.Joas verwijt secularisatie-theoretici vooringenomenheid, maar polemiek is hemzelf bepaald ook niet vreemd.Zo blijft de evidente marginalisering van de kerken in Europa bij hem verder onverklaard, op een enkele zin achter in het boek na waarin deze ontkerkelijking zonder enige onderbouwing wordt toegeschreven aan de toegenomen distantie van de kerk tot de werkende klasse.De diversiteit van de bundel wordt nog versterkt door twee uitgebreide beschouwingen gewijd aan het leven en werk van Alexander Döblin en Leszek Kolakowski; beschouwingen die zich deels laten lezen als bekeringsverhalen en die, zoals Joas zelf in de inleiding stelt, mogelijk irritatie kunnen opwekken bij de lezer.