Ceza Muhakemesinde Olması Gereken Teşhis İşlemi: Adli Psikolojinin Verileri Bağlamında Bir Değerlendirme

Ceza muhakemesinde soruşturma evresinde gerçekleştirilen teşhis işlemi ile şüphelinin fail olup olmadığı tespit edilmeye çalışılır. Muhakeme ile ispatlanmak istenen olayı, duyu organları vasıtasıyla algılayan tanığın ve mağdurun beyanlarına dayanan teşhis işleminin hatalı olduğuna sıklıkla rastlanmaktadır. Teşhisi yürüten görevlilerin, tanık üzerinde yönlendirici etkide bulunması, bu hatalı sonuçların ortaya çıkmasında ciddi rol oynar. Bu çalışmanın temel amacı, teşhis sürecinde yaşanan, işlemin sağlıklı bir şekilde tezahür etmesini engelleyen ve teşhisi yürüten görevlilerin davranışlarından kaynaklanan sorunları açıklamak, bu sorunların giderilmesi için çözüm yolları sunmaktır. Bu suretle maddi gerçeğin araştırılmasında ideal bir teşhis işleminin nasıl olması gerektiğine ilişkin bir çerçeve çizerek uygulamaya katkı sağlamak hedeflenmiştir. Aynı amaç doğrultusunda teşhis türlerinin ispat kuvveti ve güvenilirliği meselesi de ele alınmıştır.