İş Hukukunda Dava Şartı Arabuluculuk ve Asıl İşveren-Alt İşveren İlişkisinde Taraf Teşkili Sorunu: Anayasa Mahkemesinin 2025/121 Sayılı Kararı Işığında Bir Değerlendirme

Bu çalışma, iş hukukunda zorunlu arabuluculuk kurumunun hukuki dayanaklarını, uygulama alanını ve yargısal sonuçlarını incelemektedir. Küreselleşme ve istihdam artışıyla birlikte işçi-işveren ilişkilerinden doğan uyuşmazlıkların çoğalması, yargı sistemine önemli bir iş yükü getirmiştir. Bu nedenle, alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinden biri olan arabuluculuk kurumu, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ile Türk hukuk sistemine dâhil edilmiş, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile de belirli uyuşmazlıklar bakımından dava şartı olarak zorunlu hâle getirilmiştir. Çalışmada bireysel ve toplu iş uyuşmazlıkları ayrımı yapılmış, hangi uyuşmazlıkların zorunlu arabuluculuk kapsamına girdiği, hangilerinin ise kapsam dışında kaldığı değerlendirilmiştir. Ayrıca, asıl işveren-alt işveren ilişkilerinde arabuluculuk sürecine katılım zorunluluğuna ilişkin yargı kararları irdelenmiştir. Sonuç olarak, zorunlu arabuluculuk uygulamasının mahkemelerin iş yükünü azaltarak uyuşmazlıkların daha kısa sürede, düşük maliyetle ve tarafların iradelerine uygun biçimde çözümlenmesine katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır.