Beleidstheorie van het onderwijstoezicht: effectief toezicht voor beter onderwijs

Beleidstheorie van het onderwijstoezicht: effectief toezicht voor beter onderwijs Als Inspectie van het Onderwijs hebben we recent een beleidstheorie van het onderwijstoezicht geconstrueerd. Met deze beleidstheorie hebben we zicht gekregen op de assumpties ten aanzien van onze huidige werkwijze en een basis gecreëerd voor reflectie en verdere toezichtontwikkeling. De beleidstheorie is ex-post geconstrueerd via een iteratief proces. Eerst hebben we de onderliggende assumpties van onze werkwijze expliciet gemaakt door een documentanalyse en het uitvoeren van expertsessies. Om de assumpties te valideren is een literatuurreview uitgevoerd. Deze stappen zijn deels parallel aan elkaar uitgevoerd en waar nodig meerdere keren herhaald. Onderwijstoezicht vindt plaats op drie niveaus: op het niveau van het stelsel, bij besturen en bij scholen en opleidingen. Over de niveaus heen zijn vijf effectketens zichtbaar aan de hand waarvan we de beleidstheorie kunnen samenvatten. We concluderen dat de beleidstheorie deels kan worden onderbouwd met wetenschappelijke evidentie. Voor de effectketens ‘terugkoppelen van een onderbouwd oordeel’ en ‘uitvoeren van extra (on)aangekondigde kwaliteitsonderzoeken’ is overtuigend bewijs gevonden. Voor de effectketens ‘agenderen van vraagstukken’ en ‘besturen aanspreken op hun verantwoordelijkheid’ vonden we indicaties van bewijs. Naar de effectketen ‘overleg over het onderzoekskader’ is (nog) geen onderzoek uitgevoerd. Gebrek aan wetenschappelijk bewijs betekent echter niet dat ons toezicht niet effectief is. Op basis van een beleidstheorie is het immers niet mogelijk om de algehele effectiviteit van het toezicht te toetsen. De beleidstheorie laat zien waar nader onderzoek naar effectief toezicht nodig is. Als inspectie leren we van inzichten uit de wetenschap, bouwen we voort op inzichten die inspecteurs dagelijks in de onderwijspraktijk opdoen en bewegen we mee met maatschappelijke ontwikkelingen.