KIRGIZİSTAN’DA YAŞAYAN GÖKTÜRKLER (TÜRK ATALAR): EŞMURATOVLAR

Tarihte Türk adını ilk devlet geleneğinde sürdüren Göktürkler, başta Ordos bölgesini ve kadim tarihi olan Orta Asya bozkırlarını yurt olarak seçmiş; Çin ve Uygur gibi devletlerin yanında Kırgız Hanlığı ile de siyasi çekişmeler yaşamıştır. Göktürklerde Gök Tanrı inancı hâkim iken, hükümdarların da Tanrı’dan kut aldığı gerçeği vardı. Kök (gök) adı ise eski Türkçe’de mavi anlamını vermekteydi. Türk halkının sözlü geleneği olan destanlara yansırken, Ötüken yurduna inen semavî bir ışıktı; bir kahramana ya da bir kağana işaret ediyordu. Öyle ki, Oğuz Kağan Destanı’nda çadıra düşen ışık sonrası ortaya çıkan kurdun yüzü ve yelesi maviydi. Kök-Börü’de ise mavi kurdun adıydı. Aynı zamanda ise gök, kozmik evrende Tanrı’nın makamını temsil etmekteydi. Gökteki ay, yıldız, güneş gibi gök cisimleri ise Göktürklerin inançları vesilesiyle tanrı olarak görülmüştü. İnanç çerçevesinde ise Göktürk ve Kırgız Tanrı dininde Atalar kültü ve Ata Mağarası’nın ortak bir inanç olduğu görülmektedir. Araştırmada, Kırgızistan Celal-Abad İli, Suzak İlçesi’ndeki Yeni Dıykan köyünde yaşayan ve Türk Atalar olarak bilinen Eşmuratov ailelerinin; sosyal ve dini hayatları sahada yapılan çalışmalarla aktarılmaya çalışılmıştır. Araştırma, amaç olarak Eşmuratovlar’ın, Kırgız tarihinde sosyal, kültürel ve halk bilimsel açıdan zengin bir miras olduğunu hedeflemektedir.