Otępienie związane z alkoholem na tle innych zespołów otępiennych — kryteria diagnostyczne oraz profil zaburzeń poznawczych i behawioralnych

Celem pracy jest przedstawienie obrazu klinicznego oraz aktualnych kryteriów diagnostycznych otępienia związanego z alkoholem etylowym (ARD, alcohol-related dementia) w kontekście uszkodzenia mózgu wywołanego tym ksenobiotykiem (ARBD, alcohol-related brain damage). W pracy uwzględniono zespół Wernickego–Korsakowa (WKS, Wernicke–Korsakoff syndrome) oraz omówiono jego różnicowanie względem najczęstszych procesów otępiennych o etiologii pierwotnie zwyrodnieniowej, takich jak choroba Alzheimera o wczesnym (eoAD, early-onset Alzheimer’s disease) i późnym początku (loAD, late-onset Alzheimer’s disease) oraz wariant behawioralny otępienia czołowo-skroniowego (bvFTD, behavioral variant frontotemporal dementia). Praca obejmuje również analizę kryteriów diagnostycznych ARD Oslina, które wciąż stanowią najbardziej precyzyjną propozycję diagnostyczną, w tym omówienie najbardziej typowych wzorców objawów ARD w odniesieniu do otępień pierwotnie zwyrodnieniowych. Profil zaburzeń poznawczych oraz częściowa poprawa funkcji wykonawczych wraz ze stabilizacją zaburzeń pamięci epizodycznej po abstynencji różnicują ARD od AD. Profil zaburzeń funkcji poznawczych w ARD charakteryzuje się zmiennością z dominującym deficytem amnestycznym oraz zaburzeniami funkcji wykonawczych i zachowaniem funkcji językowych. Neuropsychologiczna ocena funkcji poznawczych, w połączeniu z neuroobrazowaniem, zwiększa trafność diagnostyczną, przy czym istotne znaczenie mają objawy neuropsychiatryczne, w tym symptomy afektywne. Wielodyscyplinarna praktyka kliniczna powinna uwzględniać różnicowanie deficytów poznawczych pochodzenia alkoholowego od zespołów otępiennych o etiologii pierwotnie zwyrodnieniowej. Określenie profilu zaburzeń funkcji poznawczych wymaga przeprowadzenia pełnego badania neuropsychologicznego.