Lojistiğin internetleşen hali: Fiziksel internet üzerine kapsamlı bir değerlendirme

Fiziksel İnternet (Physical Internet, PI), lojistik süreçlerde verimliliği artırmayı, kaynak kullanımını optimize etmeyi ve sürdürülebilir taşımacılığı desteklemeyi hedefleyen yenilikçi bir yaklaşımdır. Dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0 uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle gelişmiş ülkelerde, PI üzerine yapılan akademik çalışmaların sayısında önemli bir artış yaşanmıştır. Ancak, PI kavramının Türkçe literatürde sistematik biçimde ele alındığı kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, PI konusunun Türkçe literatüre kazandırılması ve mevcut araştırma eğilimlerinin analiz edilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Web of Science (WoS) veri tabanında “physical internet” anahtar kelimesiyle, başlıklar ve yazar anahtar kelimeleri temel alınarak yapılan tarama sonucunda 2011–2025 yılları arasında yayımlanmış 266 akademik çalışma incelenmiştir. Elde edilen veriler, Bibliometrix (RStudio-Biblioshiny) ve VOSviewer yazılımları aracılığıyla bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda PI literatürünün büyük ölçüde Endüstri Mühendisliği alanında yoğunlaştığı, Fransa’nın en fazla yayın ve atıf alan ülke olarak öne çıktığı, en üretken yazarın Benoît Montreuil ve en çok atıf alan yazarın ise Shenle Pan olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, en fazla yayının International Journal of Production Research dergisinde yayımlandığı ve en çok atıf alan kurumun “PSL Research University” olduğu gözlenmiştir. Anahtar kelime analizinde ise “lojistik”, “sürdürülebilirlik”, “tedarik zinciri”, “ulaştırma”, “nesnelerin interneti”, “dijitalleşme”, “blokzincir”, “simülasyon” ve “rotalama” gibi kavramların PI ile güçlü ilişkiler kurduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, ülke altyapısı ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından büyük potansiyele sahip PI yaklaşımının hem kamu hem de özel sektördeki karar vericilere ve akademisyenlere tanıtılması ve böylece konuya bütüncül bir bakış açısı kazandırılması amaçlanmaktadır.