GÜNCEL GELİŞMELER IŞIĞINDA HUKUK ALANINDA YAPAY ZEKÂ KULLANIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Yapay zekâ sistemlerinin hukuk alanındaki kullanımının artık teorik bir tartışma düzeyini aşarak, hukukî araştırma, belge ve argüman analizi, dava yönetimi ve karar destek süreçleri gibi alanlarda fiilî bir gerçeklik hâline gelmiştir. Yapay zekâ temelli araçların sunduğu hız, sistematiklik ve öngörülebilirlik potansiyeline karşılık, algoritmik ön yargı, yargısal takdirin zayıflaması, şeffaflık eksikliği ve adil yargılanma güvenceleriyle uyum sorunları, bu teknolojilerin hukuk alanındaki kullanımının eleştirel bir perspektifle değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.Çalışmada, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın OQ v. SCHUFA ve Magistrat der Stadt Wien v. Dun & Bradstreet kararları ile Hollanda SyRI kararı ve Amerika Birleşik Devletleri’nde görülen Mata v. Avianca ve benzeri örnekler ışığında, algoritmik sistemlerin karar alma süreçlerindeki fiilî etkisinin, açıklanabilirlik, insan denetimi ve meslekî özen yükümlülüğü bakımından nasıl sınırlandırılması gerektiği analiz edilmektedir. Ayrıca Avrupa Birliği’nde kabul edilen Yapay Zekâ Tüzüğü ve Ürün Sorumluluğu Direktifi çerçevesinde şekillenen güncel normatif yaklaşım, Türk hukuku bakımından sorumluluk tartışmalarıyla birlikte ele alınmaktadır.Bu kapsamda lisans gerektiren bir alan olarak sağlık sektöründe yapay zekânın ikame edici değil tamamlayıcı bir çerçevede konumlandırılmasına ilişkin güncel uygulamalardan hareketle, Türk hukukundaki hali hazırdaki uygulamalar ve teknolojik gelişmeler karşısında hukuk alanında da yapay zekânın nihai karar verici olup olmayacağı, insan denetimi altında kullanılan destekleyici bir araç olarak mı kalması gerektiği ve son olarak dengeli ve sürdürülebilir bir yaklaşımın nasıl olabileceği hususları çerçevesinde değerlendirmelerde bulunulmuştur.