Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi

Obsesif-kompulsif bozukluğa (OKB) ilişkin bilişsel modellerde işlevsel olmayan inançların rolü vurgulanmaktadır. OKB’deki kontrolle ilgili inançların, kontrolü kaybetmeye ilişkin yönleri de içerecek şekilde genişletilmesinin faydalı olabileceği ileri sürülmüş ve yeni bir biliş türü olan kontrolü kaybetmeye yönelik işlevsiz inançların OKB semptomlarıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Mevcut çalışma kapsamında, bu işlevsel olmayan inanç türünü değerlendirmeye yönelik geliştirilmiş olan Kontrolü Kaybetmeye İlişkin İnançlar Ölçeği (KKİİÖ) Türkçeye uyarlanmıştır. 17–20 yaş aralığındaki katılımcılardan oluşan ilk örneklemde (N = 386) gerçekleştirilen açımlayıcı faktör analizi, 18 maddeden oluşan ve toplam varyansın %60.50’sini açıklayan üç faktörlü bir yapı ortaya koymuştur (KMO = .90; Bartlett χ² = 3703, p < .001). İkinci bir örneklemde (N = 450) yürütülen doğrulayıcı faktör analizi, bu yapının kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir (χ²/df = 3.37, CFI = .94, TLI = .92, NFI = .91, RMSEA = .07). Yakınsak geçerlik kapsamında KKİİÖ’nün obsesif inançlar (r = .31) ve obsesif kompulsif belirtiler (r = .63) ile orta düzeyde ilişkili olduğu, ıraksak geçerlik kapsamında ise kaygı ile zayıf ilişkiler gösterdiği (r = .23) bulunmuştur. Ölçeğin iç tutarlılık katsayısı toplam puan için .91 olup alt boyutlar için .66 ile .92 arasında değişmektedir. Bulgular, KKİİÖ’nün Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir.