NURSING EDUCATION: A COMPARATIVE ANALYSIS OF FIRSTDEGREE BACHELOR'S LEVEL STUDY PROGRAMS IN POLANDAND UKRAINE

Wysokiej jakości kształcenie pielęgniarek ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia odpowiedniej i dostępnej opieki medycznej, odpowiadającej współczesnym wymaganiom i trendom rozwoju medycyny praktycznej. Ważnym aspektem poprawy jakości kształcenia pielęgniarek jest optymalizacja programów kształcenia, które ze względu na uwarunkowania historyczne i społeczne charakteryzują się swoją specyfiką i odmiennością. Artykuł przedstawia analizę porównawczą kształcenia pielęgniarek na Użhorodzkim Uniwersytecie Narodowym (UżNU, Ukraina) oraz w Międzynarodowej Akademii Nauk Stosowanych w Łomży (MANS w Łomży, Rzeczpospolita Polska). Badanie przeprowadzono, analizując oficjalne programy nauczania specjalności „Pielęgniarstwo”, zatwierdzone przez odpowiednie instytucje edukacyjne. Głównymi kryteriami porównania były struktura i logiczna matryca dyscyplin, liczba godzin studiów i punktów ECTS, równowaga między kształceniem teoretycznym a praktycznym, czas trwania praktyki klinicznej oraz cechy certyfikacji państwowej. W wyniku badania zidentyfikowano główne różnice i wspólne cechy w strukturze programów kształcenia, wymiarze zajęć oraz podejściach do kształtowania kompetencji zawodowych. W MANS w Łomży kształcenie trwa 7 semestrów, a w UżNU – 8 semestrów. Udowodniono również różnicę w proporcji teorii do praktyki na Ukrainie i w Polsce. W MANS w Łomży dużą uwagę przywiązuje się do kształcenia praktycznego, które trwa dłużej i jest prowadzone w bardziej zintegrowanej formie; w programach ukraińskich nadal przeważa część teoretyczna. W MANS w Łomży większą uwagę poświęca się sytuacjom klinicznym, intensywnej terapii, opiece doraźnej, medycynie paliatywnej i praktyce przemysłowej. W UżNU nacisk kładziony jest na komponent menedżerski: zarządzanie i przywództwo w pielęgniarstwie, medycynie społecznej i ekonomice zdrowia. Wprowadzono różnicę w formie oceny wyników nauki studentów w zakresie opanowania podstawowych kompetencji zawodowych, mianowicie w MANS w Łomży kształcenie kończy się egzaminem praktycznym oraz egzaminem dyplomowym, podczas którego obroniono prace dyplomowe, a w UżNU certyfikacją, która przewiduje Jednolity Państwowy Egzamin Kompleksowy (USCE), obejmujący zagadnienia z zakresu zarządzania i administracji w działalności pielęgniarki, opieki przedszpitalnej w nagłych wypadkach oraz farmakoterapii. W Polsce pielęgniarki przechodzą jednolity system certyfikacji, który pozwala im pracować w różnych krajach Unii Europejskiej; na Ukrainie certyfikacja ma charakter krajowy i wymaga dodatkowych procedur w celu zatrudnienia w Europie. Program ukraiński ma bardziej elastyczną strukturę, zapewniając większą liczbę przedmiotów fakultatywnych i umożliwiając indywidualną ścieżkę kształcenia.