DENETİM KOMİTESİ YAPISI VE FİNANSAL PERFORMANS ARASINDAKİ İLİŞKİ: BIST-100 FİRMALARI ÜZERİNE BİR PANEL VERİ ANALİZİ

Bu çalışma, denetim komitesi özelliklerinin firmaların finansal performansı üzerindeki etkisini incelemektedir. Denetim komitelerinin finansal raporlama süreçlerini güçlendireceği yönündeki beklentilere rağmen literatürde tutarsız sonuçların bulunması, çalışmanın temel motivasyonunu oluşturmuştur. Araştırmada, 2021–2024 döneminde BIST-100 endeksinde yer alan 39 firmaya ait 156 firma-yıl gözlemi panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir. Breusch–Pagan LM ve Hausman testleri, sabit etkiler modelinin tercih edilmesi gerektiğini göstermiş; bulgular ayrıca Driscoll–Kraay sağlamlık testiyle desteklenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, denetim komitesi büyüklüğü (ACSIZE) finansal performansla pozitif yönde ilişkili olmakla birlikte bu ilişki sadece Driscoll–Kraay tahmininde %10 düzeyinde anlamlıdır. Kadın üye oranı (ACGENDER) her iki modelde de anlamlı değildir. Toplantı sayısı (ACOPL) klasik sabit etkiler tahmininde anlamlı bulunmazken, Driscoll–Kraay sonuçlarında finansal performans üzerinde %5 düzeyinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahiptir. Bunun yanında denetim ücretleri (LNAUDFEE) tüm modellerde %1 düzeyinde negatif ve güçlü bir etkiye sahiptir. Benzer şekilde kaldıraç oranı (LEV), her iki modelde de finansal performansı negatif yönde etkileyen anlamlı bir değişkendir. Firma büyüklüğü (LNFSIZE) anlamlı değildir. Big4 denetçisiyle çalışmak (AUDFIRM) klasik sabit etkiler modelinde %5 düzeyinde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı sonuç verirken, Driscoll–Kraay tahmininde anlamlılığını kaybetmektedir. Genel olarak bulgular, denetim komitesi özelliklerinin finansal performans üzerindeki etkilerinin sınırlı ve modele duyarlı olduğunu; buna karşılık denetim maliyetlerinin ve borçluluk düzeyinin firmaların kârlılığında belirleyici olduğunu göstermektedir. Ayrıca Big4 etkisinin yalnızca standart FE modelinde anlamlı çıkması, denetim kalitesi–performans ilişkisinin örneklemde istikrar göstermediğine işaret etmektedir.