Gaziantep Mutfağının Ekolojik Yüzü ile Karbon Ayak İzi ve Dünya Mutfakları ile Kıyaslanması

Amaç: Güneydoğu Anadolu’nun kalbinde yer alan Gaziantep mutfağı, sadece damakları değil, ekolojik bilinci de destekleyen bir gastronomi kaynağı olarak bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, Gaziantep mutfağının ekolojik sürdürülebilirlik bağlamında karbon ayak izini incelemek ve diğer dünya mutfaklarıyla karşılaştırmaktır. Ayrıca, sürdürülebilir beslenme konusunda toplumsal farkındalığı artırmak ve tüketicilerin kendi alışkanlıklarının çevresel etkilerini anlamalarına yardımcı olacak araçlar sunmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, araştırmacı tarafından geliştirilen “Beslenme Alışkanlıkları Anketi” veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Günümüzde Gaziantep mutfağında sıkça pişirilen ve tüketilen yemekler belirlenmiş, bu yemeklerin karbon ayak izleri hesaplanmıştır. Veriler, JASP (0.18.1.0) programı ile tek örneklem t-testi kullanılarak analiz edilmiş, elde edilen sonuçlar ülke ortalamalarıyla karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışma sonuçları, Gaziantep mutfağının karbon ayak izinin, Kanada, Brezilya, Amerika, Danimarka ve İtalya gibi diğer dünya mutfaklarıyla kıyaslandığında daha düşük çıktığını ortaya koymuştur. Özellikle vejetaryen ağırlıklı yemeklerin karbon ayak izinin oldukça düşük olması, sürdürülebilir beslenme açısından önemli bir bulgudur. Ayrıca, Türk yemekleri için ilk kez geliştirilen internet sitesi sayesinde, tüketicilerin kendi beslenme alışkanlıklarının çevresel etkilerini daha iyi kavrayabilecekleri düşünülmektedir. Bu platformun, bireylerin bilinçli tercihler yapmasına katkı sağlayacağı öngörülmektedir. Sonuç: Gaziantep mutfağı, ekolojik sürdürülebilirlik açısından diğer dünya mutfaklarına kıyasla avantajlara sahip olup, özellikle vejetaryen ağırlıklı yemeklerin düşük karbon iziyle dikkat çekmektedir. Bu durum, sürdürülebilir beslenme ve çevresel farkındalığın artırılmasında önemli bir rol oynayabilir. Ayrıca, geliştirilen internet sitesi ile bireylerin kendi alışkanlıklarının çevresel etkilerini öğrenerek daha bilinçli tüketim yapmaları teşvik edilecektir.