ALGORİTMALARIN İKTİDARI: DİJİTAL HEGEMONYA, TEMSİL KRİZİ VE AYRIMCILIĞIN YENİ BİÇİMLERİ

Bu çalışma, dijital çağda algoritmaların yalnızca teknik işleyişi düzenleyen araçlar değil, aynı zamanda ideolojik ve kültürel hegemonya üreten yapılar olduğu tezinden hareket etmektedir. Gramsci’nin kültürel hegemonya kuramı ile Laclau ve Mouffe’un söylem kuramı, çalışmanın teorik çerçevesini oluşturmaktadır. Bu kuramlar ışığında, algoritmaların bilgiye erişim, görünürlük, temsiliyet biçimleri ve siyasal yönelimler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, algoritmik sistemlerin demokratik süreçleri ve toplumsal eşitsizlikleri nasıl şekillendirdiğini hem teorik hem de ampirik düzeyde ortaya koymaktır. Çalışma, nitel örnek olay incelemesi yöntemiyle yürütülmüş; 2014 Hindistan seçimleri, Cambridge Analytica skandalı, Google arama motorundaki algoritmik ırkçılık ve sosyal yardım sistemlerinde dijital dışlanma olmak üzere dört vaka analiz edilmiştir. Bulgular, algoritmaların yalnızca bilgi organize etmediğini; aynı zamanda rıza üretimi, dışlama ve yönlendirme işlevleriyle toplumsal önyargıları pekiştiren ve demokratik süreçleri etkileyen ideolojik aktörler olduğunu göstermektedir. Bu durum, dijital eşitsizlikle mücadelenin yalnızca teknik değil; etik, kültürel ve politik boyutları olan çok katmanlı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, algoritmik sistemlerin şeffaflık, hesap verebilirlik ve eleştirel medya okuryazarlığı çerçevesinde yeniden düzenlenmesi gerektiği savunulmaktadır.