Dijital Yorgunluk ve Spor

Dijital teknolojilerin gündelik yaşamdaki yaygın kullanımı, bireylerde bilişsel yük artışı, uyku bozulmaları ve psikolojik tükenmişlik gibi sonuçlarla ilişkilendirilen “dijital yorgunluk” olgusunu daha görünür hâle getirmiştir. Spor bilimleri perspektifinden ele alındığında dijital yorgunluk; performans sürdürülebilirliği, toparlanma kalitesi, zihinsel dayanıklılık ve genel sağlık göstergeleri üzerinde doğrudan ya da dolaylı etkiler oluşturabilen çok boyutlu bir risk alanı olarak değerlendirilmektedir. Bu kitap bölümünün amacı, dijital yorgunluk kavramını kuramsal çerçevesiyle açıklamak ve sporcular ile sedanter bireylerde ortaya çıkabilecek fiziksel, bilişsel ve psikososyal etkilerini literatür temelli bir yaklaşımla incelemektedir. Bölüm kapsamında dijital yorgunluğun bileşenleri; dijital bağımlılık, psikolojik yorgunluk, fiziksel ve zihinsel yorgunluk ile psikosomatik sorunlar ekseninde değerlendirilmiştir. Alanyazın bulguları, kontrolsüz dijital kullanımın sporcularda uyku ve toparlanmayı olumsuz etkileyebildiğini, stres ve zihinsel yükü artırarak odaklanma ve performans sürekliliğinde dalgalanmalara zemin hazırlayabildiğini; sedanter bireylerde ise yüksek ekran süresinin fiziksel inaktivite ile birleşerek yorgunluk döngüsünü derinleştirebildiğini göstermektedir. Spor ortamlarında dijital farkındalık stratejilerinin geliştirilmesi ve antrenman–toparlanma döngüsüyle uyumlu dijital planlamaların yapılmasının önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.