การสอบสวนการระบาดของวณโรค หมท 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรอ จ.ขอนแกน เดอนสงหาคม 2567–มถนายน 2568

ความเป็นมา : จากการสอบสวนโรคเบื้องต้นจากคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลหนองเรือ วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 พบผู้ป่วยวัณโรค จำนวน 2 ราย พักอาศัยบ้านหลังเดียวกัน ในระยะเวลา 3 เดือน ทีม SRRT อ.หนองเรือ จึงร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สอบสวนและควบคุมโรคในพื้นที่ในวันที่ 7 มีนาคม 2568 เพื่อยืนยันการระบาด การกระจายตัวของโรค และ กำหนดมาตรการในการป้องกัน ควบคุมโรคและข้อเสนอแนะ วิธีการศึกษา : การศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา (Descriptive study) โดยศึกษา 1) ข้อมูลทั่วไปของพื้นที่ สถานการณ์วัณโรคของ อ.หนองเรือ และ ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563–2567 และปี พ.ศ. 2568 (1 มกราคม–30 มิถุนายน 2568) จากโปรแกรมรายงานข้อมูลวัณโรคของประเทศไทย (National Tuberculosis Information Program; NTIP) การกระจายตัวของโรคตามบุคคล สถานที่ และเวลา 2) การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม โดยศึกษาสภาพแวดล้อมบ้าน Index case และสภาพแวดล้อมชุมชน ในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ และสถานที่ที่ผู้ป่วยเดินทางไปเป็นประจำ 3) การศึกษาห้องปฏิบัติการทั้งการตรวจทางห้องปฏิบัติการทั่วไป (Presumptive diagnosis) ส่งตรวจภาพถ่ายรังสีทรวงอก (CXR) และการตรวจทางห้องปฏิบัติการจำเพาะ (Specific diagnosis) ผลการศึกษา : พบการระบาดของวัณโรคในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ช่วงเดือนสิงหาคม 2567–มิถุนายน 2568 โดยพบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 4 ราย (ร้อยละ 20) ผู้ป่วยเข้าข่ายวัณโรค 4 ราย จากผู้ป่วยสงสัยวัณโรค 33 ราย (ร้อยละ 12.12) สำหรับผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดของ Index case และสามี จำนวนทั้งสิ้น 25 คน พบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 1 ราย (ร้อยละ 4) และผู้ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง 3 ราย (ร้อยละ 12) แหล่งโรคคาดว่า Index case ได้รับเชื้อวัณโรคจากสามีที่ป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 1 เดือน ส่วนสามีได้รับเชื้อวัณโรคจากเพื่อนร่วมปฏิบัติธรรมที่วัดซึ่งป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 5 เดือน ข้อเสนอแนะ : โรงพยาบาลหนองเรือร่วมกับเครือข่ายสาธารณสุขดำเนินมาตรการคัดกรองผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยยืนยันทุกรายให้ครบถ้วน ตามเกณฑ์กองวัณโรค หน่วยงานสาธารณสุขในแต่ละตำบล สำรวจสถานที่เสี่ยงต่อการระบาดของวัณโรคในชุมชน ซึ่งเป็นสถานที่ที่มักมีการรวมกลุ่มกันของประชาชนอยู่เป็นประจำ และขอความร่วมมือผู้ดูแลสถานที่ให้ช่วยจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ป้องกันการแพร่ระบาด