OSMANLI’DAN CUMHURİYET DÖNEMİNE TARİHİ YAPILARIN AYNI İŞLEVLE KULLANIMI: BİTLİS MEKTEBİ ÖRNEĞİ

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Eda ERİŞ KIZGIN
Cited by: 0
References: 4

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Coğrafi konumu itibariyle çağlar boyunca geçiş güzergâhı olarak kullanılan Bitlis, Doğu Anadolu bölgesinin önemli kentlerinden biri olmuştur. Şehrin kesin kurulma tarihi bilinmemekle birlikte tarihöncesi çağlardan itibaren birçok medeniyete ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Şehir 1534 yılında Osmanlı topraklarına dâhil edilmiştir. Batılılaşma dönemi ile başlayan modernleşme sürecinde Osmanlı kentlerinde de yeni düzenlemeler yapılmıştır. Bu süreç içerisinde (19. yüzyıl) merkezi yönetim şehirlerde halka hizmetlerini ulaştırmak için çeşitli kamu yapıları inşa eder. 19. yüzyılda merkezi otorite tarafından modern kamu binalarının inşa edildiği kentlerden biri de Bitlis’tir. Şehir merkezinde yer alan Dârülmualîmin ya da Rüştiye Mektebi olarak adlandırılan mektep binası Osmanlı döneminden günümüze ulaşabilen kamu yapılarından biridir. Yapı giriş kapısı üzerindeki kitabeye göre Sultan Abdülhamid tarafından 1888 yılında maarif mektebi olarak inşa edilmiştir. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı’ndaki R. 1341/M. 1925 tarihli belgeden hareketle yapı kuruluş amacını kaybetmeden Cumhuriyet Dönemi’nde de orta mektep olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır. Tarihi dönemlere tanıklık eden ve kent kimliğinin bir parçası olan mektebin inşasından itibaren aynı işlevle kullanılarak sürdürülebilirliğinin sağlanması önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında mektep ile ilgili arşiv belgelerinde yer alan kat planları, cephe çizimleri, malzeme ve ölçü bilgileri üzerinde değerlendirmeler yapılmaya çalışılacaktır. Böylece somut veriler üzerinden mektebin Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerindeki mimari özellikleri üzerinde durularak dönemsel farklılıkları ele alınacaktır.

Fields of Study & Subjects

Historical Architecture and Urbanism Historical Turkish Studies Cultural Heritage Management and Preservation

Publication details

Journal / source
Enderun
Volume
10
Issue
1
Pages
62–77
Publication date
26 March 2026
Language
TR