Türkiye’de Kamu Sektörü, Özel Sektör, Siyaset ve Sivil Toplum Alanlarında Kadınların Üst Düzey Temsili: 2025 Görünümü

Bu çalışma, Türkiye’de kamu sektörü, özel sektör, siyaset ve sivil toplum alanlarında kadınların üst düzey karar alma pozisyonlarındaki temsiline ilişkin çok boyutlu bir durum analizi sunmaktadır. Bu kapsamda, dört alanda kadınların üst düzey temsil oranları ortaya konulmakta ve Türkiye’nin bu alandaki görünümü küresel göstergelerle karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Araştırma, betimsel ve karşılaştırmalı nitelikte kesitsel bir araştırma tasarımına sahiptir; doğrudan nedensel bir kuramsal test içermemektedir. Veriler, kurumların resmi web sayfaları ve/veya faaliyet raporlarından, eğer yayınlanmıyorsa kurumsal e-posta teyitlerinden derlenen ikincil/idari kayıtlardan elde edilmiştir. Referans yıl 2025 olup, 2025 kaydı olmayan başlıklarda 2023-2024 verileri yıl notuyla ikame edilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular; nüfus ve eğitim düzeyinin eşitliğine rağmen üst düzey karar pozisyonlarında kadınlar aleyhine toplumsal cinsiyet eşitsizliğini işaret eden bir dağılım ortaya koymaktadır. Kadınlar, kamu, siyaset ve sivil toplum alanlarında üst düzey liderlikte oldukça düşük oranlarda temsil edilmektedir. Özel sektörde ise bu oran görece daha yüksek olup bazı küresel ortalamalara yakındır. Ancak genel tablo, özellikle yönetici kademelerine yükselme süreçlerinde kadınların görünürlüğünün belirgin biçimde azaldığını ortaya koymaktadır. Kuramsal olarak çalışma; cam tavan, toplumsal cinsiyet rejimi ve cinsiyetlendirilmiş örgütler gibi feminist kuramlarla örtüşen sonuçlar sunmaktadır. Ekonomik etki değerlendirmesi çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır. Bulgular, Türkiye'de toplumsal cinsiyet eşitliğinin yalnızca eğitim ve katılım düzeyinde değil, aynı zamanda karar alma süreçlerinde de kurumsal politikalarla desteklenmesi gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda önerilen politika araçları, yalnızca niceliksel eşitliği değil, niteliksel dönüşümü de hedeflemektedir.