KDV İadesinin Firmaların İhracat Performansı Üzerindeki Etkisi: Esenyurt’taki Firmalar İçin Panel Veri Analizi İle Ampirik Bir Değerleme

Günümüz küresel ekonomik sisteminde ülkeler, sürdürülebilir ekonomik büyüme hedeflerine ulaşabilmek ve uluslararası rekabet güçlerini artırabilmek amacıyla dış ticaret politikaları kapsamında ihracatı teşvik edici çeşitli araçlara başvurmaktadır. Bu araçlar arasında mali teşvikler önemli bir yer tutmakta olup, özellikle vergi teşvik politikalarından biri olan ihracata yönelik Katma Değer Vergisi (KDV) iadesi, firmaların ihracat faaliyetlerini destekleyen temel mekanizmalardan biri olarak öne çıkmaktadır. Türkiye’de sanayi ve ticaret faaliyetlerinin yoğunlaştığı merkezlerden biri olan ve aynı zamanda ülkenin en büyük ilçelerinden biri konumundaki Esenyurt, yüksek ihracat potansiyeline sahip çok sayıda işletmeye ev sahipliği yapmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, 2019–2023 dönemine ait veriler kullanılarak Esenyurt’ta faaliyet gösteren 251 firmanın ihracat performansı ile KDV iadesi arasındaki ilişkinin panel veri yöntemiyle analiz edilmesi ve söz konusu teşvik politikasının etkinliğinin değerlendirilmesidir. Analizde, firmalar arası heterojenliği dikkate alabilmek amacıyla tesadüfi etkiler modeli tercih edilmiştir. Firmaların aynı zaman dilimi boyunca gözlemlenebilmesi nedeniyle kullanılan veri seti dengeli panel niteliği taşımaktadır. Çalışmada KDV iadesi miktarı bağımlı değişken olarak ele alınırken, firma büyüklüğünü temsilen net satışlar ve makroekonomik bir gösterge olarak döviz kuru kontrol değişkenleri olarak modele dâhil edilmiştir. Elde edilen bulguların, ihracata yönelik vergi teşviklerinin firma performansı üzerindeki etkisinin anlaşılmasına katkı sağlaması beklenmektedir.