Yabancı Para Alacaklarına İlişkin Takiplerde Takip Talebi ve Ödeme/İcra Emrinde Türk Lirası Karşılığının Yer Almamasının Sonuçları

Türk icra ve iflâs hukukunda yabancı para üzerinden takip başlatabilmek için, alacaklı tarafından takip talebinde yabancı para karşılığı Türk lirasının (harca esas değerin) gösterilmesi ve ödeme veya icra emrinin buna göre düzenlenmesi gerekmektedir. Yargıtay ve doktrin, İcra ve İflas Kanunu’nda yer alan bu hükmün, mutlak emredici ve kamu düzenini ilgilendirdiği kanaatindedir. Takip talebinde veya ödeme/icra emrinde yabancı para karşılığı Türk lirasının yer almaması durumunda, süresiz şikâyet yoluyla, önce takibin, ardından da ödeme/icra emrinin iptaliyle neticelenmektedir. Borcu karşılayacak miktarda alacak veya malvarlığının Türk lirası üzerinden kıymet takdiri yapılarak haczedilmesi, bunların satışı ve alacaklılara paylaştırma aşamalarında yine Türk lirası üzerinden ödeme yapılması bu kuralı gerekli kılmaktadır. Bununla beraber, özellikle alacaklının takip talebinde yabancı para karşılığı Türk lirasını göstermesine rağmen, icra dairesinin dikkatsizliği veya hatası nedeniyle, ilerlemiş bir takibin akamete uğratılması ve böylelikle alacaklının sorumlu olmadığı, esasında borçlunun da durumunun ağırlaşmadığı, ancak alacaklı aleyhine ciddi sonuçlar doğacak şekilde uygulanmaktadır. Bu ise, İcra ve İflâs Hukukunda alacaklı ile borçlu arasındaki menfaat dengesinin bozulması ve alacaklının mülkiyet hakkına müdahale edilmesi ile neticelenmektedir. Bu nedenle bu ağır yaptırım yerine, bir idari işlem olan ödeme/icra emri düzenleme işleminin, re’sen veya şikâyet üzeri, düzeltilerek bir muhtıra ile yeniden borçlulara bildirilmesi sağlanarak takip süreci olduğu gibi devam ettirilmelidir. Böylelikle hem kamu düzeni korunmuş, hem de alacaklıborçlu arasında gözetilmesi gereken denge yeniden tesis edilmiş olacaktır.