Amerikan Perspektifinden Erken Cumhuriyet Dönemi Sınır Politikası: Gaziantep-Halep Hattı (1923-1938)

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Mehmet Alpaslan Eşki
Cited by: 0
References: 15

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

1923-1938 yılları arasında Gaziantep-Halep sınır hattında yaşanan dönüşümler, Amerika Birleşik Devletleri’nin diplomatik yazışmaları ve konsolosluk raporları üzerinden incelendiğinde; sınırın sadece siyasi hat değil, aynı zamanda iktisadi, idari ve kültürel boyutlarla yeniden tanımlandığı inşa süreci olarak değerlendirilmektedir. Gaziantep’in asırlık ticari hinterlandı olan Halep’ten koparılmasının ardından bölgede gözlemlenen iktisadi daralma, yerel sermaye yapısının tarımsal ticaretten sınaî üretime yönelmesine zemin hazırlamıştır. Amerikan ticaret raporlarında tecrit ve ticari sıkışıklık olarak nitelendirilen bu süreç, şehrin iktisadi genetiğinde meydana gelen yapısal değişimin ve günümüz sanayi yapısının tarihsel belirleyicileri arasında kabul edilmektedir. Sınır hattındaki aşiret hareketliliği, kontrol dışı nüfus geçişleri ve idari boşluklar, Ankara’nın güvenlik odaklı politikalarının taşradaki uygulama süreçlerini ve modern sınır rejimi doktrinlerinin kurumsallaşma aşamalarını somutlaştırmaktadır. Gaziantep’in sınırın ötesine yönelik modernleşme modeli olarak kurgulanması; alfabe, sağlık hizmetleri ve kıyafet düzenlemeleri üzerinden sınırın iki yakası arasında belirgin sosyo-kültürel mesafe oluştururken, dönemin dış politika stratejileriyle uyumlu yumuşak güç aracı niteliği taşımıştır. 1934 İskân Kanunu ve beraberindeki nüfus pratikleri ise sınır güvenliğini demografik tahkimatla desteklemeyi ve bölgede merkezi otoriteye sadık toplumsal yapı inşa etmeyi amaçlamıştır. Netice itibarıyla Gaziantep-Halep hattı, imparatorluk sonrası ulus-devlet inşası sürecindeki kurumsal pratiklerin, küresel sermaye hareketlerinin ve sınır kentinin edilgen uç noktadan bölgesel stratejik merkeze dönüşme aşamalarının gözlemlenebildiği analitik kesit sunmaktadır.

Fields of Study & Subjects

Historical Turkish Studies Migration Health Geopolitics Historical Geography Ottoman Empire History and Society

Publication details

Journal / source
Türkiye Siyaset Bilimi Dergisi
Volume
9
Issue
1
Pages
1–24
Publication date
31 March 2026
Language
TR