DİNİ BAŞA ÇIKMA YÖNTEMİ OLARAK MEVLÂNÂ’NIN MESNEVÎ-İ ŞERİF’İNİ MODEL ALMAK

Bu araştırma, Mevlânâ’nın Mesnevî-i Şerif adlı eserinin dini başa çıkma süreçlerinde bir yöntem olarak kullanımı üzerine odaklanmıştır. Mevlânâ’nın öğretileri dini başa çıkma uygulamalarında insanların psikolojik iyi oluşlarına ve maneviyatlarına katkı sunabilecek bir birikim öngörmektedir. Bu araştırma Mesnevî’de yer alan konular içerisinden sabır, yardımseverlik, iyilik, adalet, şükür gibi önemli hususların dini başa çıkma süreçlerinde nasıl kullanılabileceğini ele almaktadır. Bu itibarla çalışmanın amacı, Mevlânâ’nın öğretilerinin insanların psikolojik iyi oluş hallerine pozitif etkilerini analiz etmek ve bu öğretilerin dini başa çıkma uygulamalarında hangi etkileşimlerde bulunacaklarını ortaya koymaktır. Araştırmamızda nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve detaylı bir literatür taraması yapılmıştır. Bu literatür taraması, Mevlânâ’nın öğretilerinin psikoloji ve dini başa çıkma süreçleriyle ne şekilde ilişkide bulunabileceği konusunda geniş bir çerçeve sunmaktadır. İçerik analiz yöntemi sayesinde ise Mesnevî’de yer alan öğretiler tematik olarak ele alınmış ve bu temaların dini başa çıkmadaki faydaları üzerinde durulmuştur. Analiz süresi boyunca Mevlânâ’nın öğretilerinin insanların içsel dönüşümlerini ne yönde etkilediği ve bu öğretilerin insanların psikolojik iyi oluş durumları üzerindeki bazı etkileri değerlendirilmiştir. Psikolojik yorumlama safhasında ise Mevlânâ’nın ilkelerinin psikoloji kavramlarıyla ilişkisi ele alınmış ve bireylerin dini başa çıkma süreçleri üzerindeki önemine değinilmiştir. Bu anlamda şükür, sevgi ve sabır gibi kavramların bireylerin psikolojik ve sosyal uyumlarını destekleyen faktörler olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Mevlânâ’nın sevgi ve adalet ile ilgili görüşleri bağlamında bireylerin hem kendilerine hem de diğer insanlara karşı pozitif bir tutum geliştirmelerine katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Nihayetinde bu araştırma, Mevlânâ’nın Mesnevî-i Şerif adlı eserinin dini başa çıkmada ne şekilde etkin bir faktör olabileceğini göstermekte ve bu çeşit öğretilerin dini başa çıkma süreçlerini nasıl etkileyeceğini açıklamaktadır.