AFYONKARAHİSAR (KARAHİSAR-I SÂHİP) MEVLEVÎ ÂSİTÂNESİ’NİN ŞEHİR KİMLİĞİNE VE GELİŞMESİNE ETKİSİ

Mevlevî Tarikatı, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin vefatıyla onun türbesi etrafında kurulupgelişerek Konya Mevlânâ Âsitânesi’nden Anadolu, Rumeli ve Arap coğrafyasına yayılarak genişbir etki alanına sahip tasavvufî bir harekettir. Âsitâne, dergâh, hankâh, tekke veya zâviyeler iseMevlevî Tarikatı’nın bu geniş coğrafyada yayılıp kökleşmesini sağlayan en önemli yapılardır.Mevlevîhâne olarak da adlandırılan bu yapılar arasında Afyonkarahisar Mevlevîhânesi debulunmaktadır. Bu mevlevîhâne, âsitâne statüsünde bulunan en önemli merkezlerinden biriolması hasebiyle de ayrı bir öneme sahiptir. Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’nin kuruluşunuMevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu Sultan Veled dönemine kadar götürmek mümkündür.Kuruluşu, gelişmesi ve son bulmasına kadar toplumun her kesimi ile –özellikle yöneticikesim ile- yakın ilişkiler kurarak faaliyetlerini sürdüren Mevlevîler, Afyonkarahisar’da daaynı şekilde faaliyetlerine devam etmişlerdir. Bu bağlamda Afyonkarahisar Mevlevîhânesi’ninnüfuzu Divânî Mehmed Çelebi’nin döneminde söz konusu şehrin sınırlarını aşarak geniş bircoğrafyaya yayılmıştır. Mevlevîhânelerin bulundukları şehirlerin kimliği ve gelişmesi üzerinde-özellikle dinî anlamda- kayda değer bir etkiye sahip oldukları düşünülmektedir. Bu bağlamdaAfyonkarahisar Mevlevîhânesi’nin bulunduğu şehrin kimliğine ve gelişmesine etkisininboyutu merak konusudur. Bu çalışmada Afyonkarahisar Mevlevî Âsitânesi’nin şehir kimliğineve gelişmesine olan etkisi arşiv kaynakları, dönemsel kronikler ve telif-tetkik eserler dikkatealınarak incelenecektir.