رسی حقوق معاشرتی خانواده (زوج و زوجه) از منظر نصوص شرعی

حقوق معاشرتی خانواده از منظر شریعت اسلام به مجموعه از وظایف و تکالیف متقابل زن و مرد اشاره دارد که بر پایه اصل «مودّت و رحمت» در قرآن کریم ذکر شده است؛ خانواده در شریعت اسلامی به‌عنوان بنیادی‌ترین نهاد اجتماعی، نقشی محوری در تحقق آرامش، تربیت و تعالی معنوی انسان ایفا می‌کند. قرآن کریم با تأکید بر اصل «مودّت و رحمت» میان زن و شوهر، چارچوبی جامع از حقوق و تکالیف متقابل آنان را در قالب حقوق معاشرتی ترسیم کرده است. افزون بر این، حقوق مشترکی همچون محبت، مشاوره در تصمیم‌گیری، تربیت فرزندان و رعایت عدالت، بنیان خانواده را استوار و پایدار می‌گرداند. بررسی نشان می‌دهد که در نصوص شرعی بر اصل حسن معاشرت، رعایت کرامت انسانی و حفظ حرمت متقابل زوجین تأکید شده است. رعایت این حقوق نه تنها موجب تحکیم روابط عاطفی و روانی میان زوجین می‌شود، بلکه آثار اجتماعی گسترده‌ای را در پی دارد. در مقابل، بی‌توجهی به این حقوق، زمینه‌ساز اختلافات خانوادگی، فروپاشی بنیان خانواده و بروز بحران‌های اجتماعی خواهد بود. این تحقیق با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و با بهره‌گیری از منابع چون قرآن کریم و احادیث نبوی صلی الله علیه وسلم، درصدد است جایگاه حقوق معاشرتی خانواده (زوج و زوجه) را در شریعت اسلامی روشن سازد. لذا، نتایج تحقیق می‌تواند به‌عنوان مبنایی علمی برای برنامه‌ای درست فرهنگی و اجتماعی در حوزه خانواده و نیز به‌عنوان الگویی کاربردی برای تحکیم روابط خانواده در جوامع اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.