Siirtli Şeyh Hattap Efendi’nin Arapça Manzum Mem û Zîn Mesnevisi

Osmanlı dönemi Şark coğrafyasında yetişen önemli mutasavvıf ve âlimlerden Ahmed-i Hânî, klasik edebiyat geleneği içinde kaleme aldığı eserleriyle edebiyat tarihinde kalıcı bir iz bırakmıştır. Onun tasavvufî sembollerle örülü, ilahî aşkı konu edinen başlıca eserlerinden biri de Kürtçe yazılmış Mem û Zîn mesnevisidir. Şark bölgesinin kültür ve edebiyat dünyasını derinden etkileyen bu eser, farklı dillere tercüme edilmiş ve çeşitli yönlerden incelemelere konu olmuştur. Bu çalışmalar arasında, Siirt’in önde gelen âlim ve mutasavvıflarından Şeyh Hattap Efendi’ye ait manzum Mem û Zîn tercümesi özel bir yere sahiptir. Eserin orijinal nüshasına ulaşılamamış olmakla birlikte, elimizde fotokopi nüshası mevcuttur. İlk üç ve son sayfaları eksik olan eserin bu nüshası 2072 beyitten oluşmaktadır. Tespit edilebildiği kadarıyla, Mem û Zîn mesnevisinin Arapçaya manzum olarak aktarılmış yegâne örneğini teşkil eden bu tercüme, alana kayda değer katkılar sunmaktadır. Bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Ahmed-i Hânî’nin hayatı ve edebî kişiliği ele alınarak Mem û Zîn mesnevisi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, Siirtli Şeyh Hattap Efendi’nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Hattap Efendi’ye ait manzum Mem û Zîn tercümesi nüsha tavsifi ile birlikte incelenmiş; müellife aidiyeti ortaya konulduktan sonra eser şekil ve muhteva bakımından değerlendirilmiştir.