Karşılıklı Bağımlılık Teorisi Bağlamında Çin’in Orta Doğu Politikası

Bu makale, Çin’in Orta Doğu politikasını Karşılıklı Bağımlılık Teorisi ekseninde ele almaktadır. Çin’in bölgeyle geliştirdiği ilişkiler; enerji güvenliği, Kuşak ve Yol Girişimi ve çok taraflılık ilkesi çerçevesinde değerlendirilmekte, iş birliği ve rekabetin eşzamanlı varlığı vurgulanmaktadır. 1949’dan 2015’e kadar beş farklı tarihsel evrede şekillenen dış politika yaklaşımları incelenerek, Çin’in ideolojik temelli söylemden ekonomik ve pragmatik stratejilere geçişi analiz edilmektedir. Çin’in Orta Doğu’daki varlığı, doğrudan askeri güç kullanımı yerine ekonomik yatırımlar, kültürel diplomasi ve enerji iş birlikleri gibi yumuşak güç araçlarıyla şekillenmiştir. Bu ilişkiler, taraflar arasında asimetrik bir bağımlılık ortaya çıkarırken; aynı zamanda bölgesel istikrarı koruma hedefiyle uyumludur. ABD ve Rusya gibi küresel aktörlerle olan etkileşimler de Çin’in stratejik konumunu biçimlendiren temel dinamikler arasında yer almaktadır. Makale, bu çok yönlü ilişki ağını Karşılıklı Bağımlılık Teorisi bağlamında değerlendirerek, Çin’in Orta Doğu’daki rolünü yeni bir perspektifle ortaya koymayı amaçlamaktadır.