Magazin Haberlerinde Kaçınma Stratejileri

Üstsöylemler, bir metni okuyucunun anlamasına yardımcı olmak, okuyucuyla metin yazarı arasındaki iletişimi kolaylaştırmak için kullanılır. Üstsöylemin alt ulamlarından olan kaçınmalar bir önermenin, fikrin, düşüncenin okuyucuya sunulmasında sıklıkla kullanılan yapılardır. Bu yapılar metin yazarını olumsuz eleştirilerden korur, aynı zamanda başka yazarların düşüncelerine karşıt fikir sunarken nezaket göstermenin de bir yoludur. Metin yazarları, sundukları önermelere bağlılıklarını azaltmak için sık sık kaçınma stratejilerine başvurur. Kaçınmalar daha çok akademik metinler, köşe yazıları, haber metinleri gibi bilgilendirici metin türlerinde kullanılan üstsöylem belirleyicilerinden biridir. Haber metinleri, yazılı ya da sözlü iletişim araçlarıyla toplumu yaşanmış ya da yaşanabilecek olaylardan haberdar etmek amacıyla yazılan metinlerdir. Haber metinleri konularına göre spor, ekonomi, sağlık haberleri gibi alt türlere ayrılır. Bu türlerden biri de magazin haberleridir. Magazin haberleri, gazetelerde önemli bir yer tutmaktadır ve bu haberlerde diğer haber türlerinden farklı olarak eğlence unsuru ön planda tutulmuştur. Magazin haberlerinde toplum tarafından tanınan kişilerin hayatları, hangi aktivitelerde bulundukları gibi konular ele alınır ve bunlar televizyon, gazete, dergi gibi yayın organlarıyla topluma aktarılır. Bu çalışmada Posta, Hürriyet ve Sabah gazetelerinde 29.07.2024-04.08.2024 tarihleri arasında yayımlanan 345 magazin haberi ele alınmış, bu magazin haberlerindeki kaçınma kullanımları fişleme yoluyla tespit edilip incelenmiştir. Magazin haberlerinde kullanılan kaçınmalar, mevki (pozisyon), bilgiye erişim, olası eğilimler, çıkarımlara dayalı genelleştirmeler, kiplik ekler ve kiplik yardımcı eylemler, biçim-sözdizimsel ögeler, kiplik fiiller, kiplik belirteçler, kiplik sıfatlar, kiplik adlar, kiplik ilgeçler, kişisel atıf ve atıf kalkanı gibi başlıklarla gruplandırılıp tablo oluşturulmuş, kaçınmaların kullanım sıklığı belirlenmiş ve hem gazetelerde kullanılan kaçınma oranları hem de kullanılan kaçınma türlerinin oranları karşılaştırılmıştır Bu karışılaştırmaların sonucunda da hangi gazetenin magazin haberlerinde daha fazla kaçınma kullanıldığı ve hangi kaçınma stratejisine magazin haberlerinde daha fazla yer verildiği tespit edilmiştir.