Alegoria w szarościach i trop holenderski. Obraz przypisywany Franciszkowi Smuglewiczowi ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie

Artykuł jest analizą przypisywanego Smuglewiczowi alegorycznego przedstawienia en grisaille. Odnoszę się w nim do wcześniejszych interpretacji dzieła i prezentuję nowe ustalenia. Obraz funkcjonujący w muzealnym inwentarzu jako Cesarz Tytus nadaje prawa Rzymowi (1785, MP 3174), tytułowany był również w swojej historii wystawienniczej: Przyjęcie (captio) westalki, a od 2017 roku Captio Rei Sylwii. Tymczasem wzorem ikonograficznym dla sceny głównej jest legenda rewersowa monety rzymskiej, bitej za czasów cesarza Wespazjana, z przedstawieniem Roma resurge[n]s (ok. 71 r. n.e.). W związku z tym proponuję tytuł Alegoria podniesienia Rzymu z upadku przez cesarza Wespazjana – ze znakiem zapytania. Ponadto odnalezienie w dawnej ofercie dwóch brytyjskich domów aukcyjnych rysunku będącego projektem tejże kompozycji, a przypisywanego holenderskiemu artyście Gérardowi de Lairesse’owi (1641–1711) lub jego warsztatowi, podaje w wątpliwość tradycyjną atrybucję obrazu.