Osmanlı İmparatorluğu’nda Mekanik Saatler: Teknolojik Benimseme ve Kültürel Dönüşüm (16. ve 19. Yüzyıllar)

Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu’nda mekanik saatlerin gelişimini yüzyıllar bazında ele almaktadır. Araştırma, Kemal Özdemir’in Osmanlı İmparatorluğu’ndan Günümüze Saatler (1993) ile Doğan Gündüz’ün Alaturka’dan Alafranga’ya Zaman (2015) adlı eserlerini ve bu çalışmalarda kullanılan birincil kaynakları eleştirel bir yaklaşımla yeniden değerlendirmektedir. Çalışma ayrıca, konuya ilişkin bugüne kadar yapılmış araştırmaları bütüncül bir çerçevede incelemeyi amaçlamaktadır. Tarihsel araştırma yöntemi ile sistematik literatür taramasını bir arada kullanan bu çalışma, mekanik saatlerin Osmanlı toplumunda benimsenmesini ve dönüşümünü şekillendiren kültürel ve kurumsal faktörleri ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, Osmanlı saatçiliğinin gelişiminde önemli bir yere sahip olan Mevlevi saatçilerin katkıları analiz edilmekte; Mevlevilik ile saatçilik arasındaki ilişki incelenmektedir. Çalışma, mekanik saatlerin Osmanlı’da yaygınlaşmasının tekil bir nedene indirgenemeyeceğini, aksine farklı kültürel ve kurumsal dinamiklerin etkileşimi sonucunda şekillendiğini ortaya koymaktadır. Mekanik saatlerin zaman algısına ilişkin felsefî boyutları ise çalışmanın kapsamı dışında bırakılmıştır.