พรมแดนความรกในวชาสงคมศกษา: การบมเพาะอตลกษณพลเมองผานการเมองเชงอารมณ

บทความวิชาการนี้นำเสนอแนวคิดการเมืองเชิงอารมณ์ที่ปรากฏในหลักสูตรแกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม พุทธศักราช 2551 โดยมุ่งวิเคราะห์ “อารมณ์” ในฐานะเครื่องมือทางการเมืองที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อกำหนดรูปแบบความสัมพันธ์ทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง “ความรัก” ซึ่งแม้จะปรากฏในลักษณะของอารมณ์เชิงบวก แต่กลับมีนัยทางอำนาจที่แฝงฝังอยู่ในการจัดการเรียนการสอนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานของไทย ทั้งกิจกรรมในชั้นเรียน แบบเรียน กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ตลอดจนวัฒนธรรมต่าง ๆ ที่โรงเรียนจัดขึ้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า ความรักไม่ได้ดำรงอยู่ในฐานะอารมณ์ที่เป็นกลาง หากแต่เป็นกลไกที่หล่อหลอมความรู้สึกนึกคิด และอัตลักษณ์ของพลเมืองให้ยอมรับโครงสร้างอำนาจอย่างเป็นธรรมชาติ โดยความรักในบริบททางการศึกษาจึงกลายเป็นเครื่องมือที่ใช้กำหนดว่าอัตลักษณ์ของพลเมืองในแง่ของคุณค่าที่ยึดถือ กระบวนการให้เหตุผล ตลอดจนการแสดงออกถึงความเป็นพลเมืองดีในบริบทไทย โดยด้านหนึ่งความรักได้กลายเป็นพรมแดนในการแบ่งแยกว่าใคร “เป็นส่วนหนึ่ง” ในสังคมไทย และใครคือ “ผู้ที่ถูกทำให้เป็นอื่น” อย่างแยบยล