XO‘JA AHMAD YASSAVIYNING MA’NAVIY-AXLOQIY QARASHLARINING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI

Annotatsiya. Maqolada turkiy tasavvufning asoschisi Xo'ja Ahmad Yassaviyning (1093–1166) ma'naviy-axloqiy qarashlari batafsil tahlil qilinadi. Uning “Devoni hikmat” asaridagi hikmatlar orqali ilgari surilgan axloqiy ta'limotlar Qur'oni karim va Muhammad alayhissalom hadislariga asoslanganligi, shuningdek, nafs tarbiyasi, qanoat, rostgo'ylik, muruvvat, saxovat, kamtarlik kabi fazilatlar hamda takabburlik, nodonlik, xudbinlik, ochko'zlik kabi illatlarni qoralashi tasavvufiy falsafa doirasida o'rganiladi. Tadqiqotda Yassaviyning qarashlari tasavvufni axloqiy fan sifatida taqdim etishi, jismoniy tarbiya va she'riy pedagogika orqali inson kamolotini ta'minlashga qaratilganligi ta'kidlanadi. Shuningdek, yassaviylik tariqatining ma'naviy-axloqiy asoslari zamonaviy tarbiyaviy jarayonlar, psixologik va pedagogik nazariyalar uchun ahamiyati ochib beriladi. Tadqiqot natijalari Yassaviyning ta'limotini universal insoniy qadriyatlar tizimi sifatida baholaydi.