Fikir ve Sanat Eserleri Hukukunda Parodi

Parodi meydana getirilirken çoğu kez koruma altındaki eser hak sahibinin izni olmaksızın kullanılmaktadır. Parodi amaçlı kullanımlara izin verilmesiyle fikri hak kullanıcılarının ifade ve sanat özgürlükleri dikkate alınarak fikri haklar sınırlandırılmaktadır. AB üye ülkelerinde gerek ABAD kararı gerekse literatür ve mahkeme uygulamalarıyla parodi amaçlı kullanımın şartlarının belli ölçüde açıklığa kavuştuğu söylenebilir. Türk hukukunda ise bu kullanımların serbest olduğu kabul edilmekle birlikte bu serbestinin kapsam ve sınırı yargı kararlarında netleşmemiştir. Sosyal, kültürel etkileşim ve politik tartışmalara katılım için önem arz eden parodi amaçlı kullanımların sınırının belirlenmesi hukuki güvenlik bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışma fikri haklarda parodi sınırlamasını ve bu sınırlamanın şartlarını ele almaktadır. Bu bağlamda, kanuni düzenleme getirilene kadar geçici olarak serbest yararlanma kapsamında değerlendirilebileceğini düşündüğümüz parodi amaçlı kullanımlar için, mevcut eserlerle etkileşimin ucuz ve kolay hale geldiği sosyal medya çağında serbest yararlanmanın bazı şartlarından ifade ve sanat özgürlüğü yararına taviz verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.