Ebeveyn İlişkisinde Algılanan Reddedilme Bağlamında Şekillenen Benlik Algısının HIV/AIDS ve Madde Kullanım Bozukluğu ile İlişkisi: Kısa Derleme

Bu çalışma, algılanan ebeveyn reddi, benlik yapılanması ve kendilik bilinci ile madde kullanımı ve HIV açısından riskli davranışlar arasındaki ilişkileri bütüncül bir çerçevede ele almayı amaçlamaktadır. Erken dönem ebeveyn çocuk ilişkilerinde deneyimlenen reddedilme algısının, benlik bütünlüğünün gelişimini olumsuz yönde etkileyebileceği ve beraberinde kişileri riskli davranışlara karşı daha savunmasız hâle getirebileceği varsayımından hareket edilmiştir. Literatür bulguları, zedelenmiş benlik algısı ve sınırlı kendilik bilincinin, özellikle madde kullanım bozukluğu olan bireylerde risk algısının zayıflaması, sınır koymada güçlük ve dürtüsel davranış örüntüleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu psikososyal zemin, enjeksiyon paylaşımı, korunmasız cinsel ilişki gibi HIV bulaş riskini artıran davranışların sürdürülmesine katkıda bulunabilmektedir. Çalışmada, HIV ve madde kullanımının yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağı; benlik yapılanmaları, erken ilişkisel deneyimler ve toplumsal koşulların etkileşimi içinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, benlik bütünlüğünü ve kendilik bilincini güçlendirmeye yönelik psikososyal müdahalelerin hem madde kullanımına hem de HIV bulaş riskine karşı koruyucu bir strateji olarak ele alınabileceği ileri sürülmektedir. Çalışmanın, HIV ve madde kullanımı alanında çalışan ruh sağlığı uzmanlarına, önleyici ve bütüncül müdahale yaklaşımları geliştirilmesine katkı sunması hedeflenmektedir.